شما اینجا هستید : خانه


تاثیر بازی بر کودکان

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب PDF
فهرست مقاله
تاثیر بازی بر کودکان
1
2
3
4
5
6
7
8
9
9
10
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
همه مقالات

تاثیر بازی بر کودکان

اهميت بازي
با آنکه ميل به بازي در سنين بالا کم‌کم کاهش پيدا مي‌کند و کارهاي مهمي جاي آن را مي‌گيرد ولي به اعتقاد روان‌شناسان تا سالهاي پاياني عمر نيز تمايل به بازي در انسان وجود دارد هر چند شکل و ظاهر و هدف بازي عوض شده باشد. شايد کودک دليل بازي کردن خود را نداند و يا آنکه نتواند براي آن علتي بيان کند ولي با اين همه نتواند از بازي کردن دست بکشد. امروزه ثابت شده است که کودکاني که به اندازه کافي و به درستي بازي نمي‌کنند از رشد ذهني مناسب ، رشد اجتماعي درست بي‌بهره هستند. ويليام استون مي‌نويسد: بازي غريزه‌اي براي رشد و نمو استعدادها و يا تمرين مقدماتي براي اعمال آتي است.

خداوند نخستين دوره رشد انسان را با بازي همراه کرده است. در اسلام توصيه اکيد به اين موضوع شده است که کودکان را تا هفت سالگي آزاد بگذاريد تا بازي کنند. امام صادق عليه‌السلام فرموده‌اند: بگذار فرزندت تا هفت سال به بازي بپردازد، در هفت سال دوم به اوادب بياموز و در هفت سال سوم مراقب او باش. در روايتي آمده است که حضرت محمد صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم با جمعي از ياران از محلي عبور مي‌کردند کودکان را در حال خاک بازي ديدند برخي از ياران خواستند آنها را از بازي کردن باز دارند. پيامبر فرمودند: بگذاريد بازي کنند که خاک محل پرورش کودکان است.

اسلام علاوه بر آنکه از واپس زدن اين تمايل در کودکان جلوگيري مي‌کند توصيه مي‌نمايد که پدران و مادران امکانات لازم براي بازي کودک را فراهم کنند و در هر موقعيت و مقام اجتماعي نيز که هستند وقتي را براي بازي با فرزندان خويش اختصاص دهند و خيال نکنند که درصورت بازي کردن با فرزندانشان اقتدار يا متانت آنان خدشه‌دار مي‌شود. از ديدگاه ويجيناساکس روان‌شناس بازي و بازي درمانگر معروف ، بازي يکي از فعاليتها و اهداف مهم کودک در زندگي است. او نمي‌تواند از راه ديگري غير از بازي به کشف محيط پيرامون خود بپردازد. استعدادهاي خود و تواناييهايش را شناسايي کند و آنها را بکار بگيريد. کودک در حين بازي به تمرين زندگي بزرگسالي مي‌پردازد.

شرکت در بازيهاي کودکان
پياژه روان‌شناس بزرگ کودک معتقد است که در فعاليتهاي خود جوش کودک بايد او را آزاد گذاشت دخالت نامناسب و بي‌موقع در فعاليتهاي او استقلال و خودمختاري و فعاليت را از او سلب مي‌کند. با اينهمه تاثير بزرگترها در بازي کودک را بي‌اهميت نمي‌شمارد و به حضور مناسب بزرگترها در بازيهاي کودکان اشاره مي‌کند. شرکت مناسب والدين در بازيهاي کودکان موجب مستحکم‌تر شدن رابطه والد و فرزندي مي‌شود و در عين حال يک موقعيت مناسبي پيش مي‌آيد که والدين به تربيت کودک بپردازند و نکات تربيتي را در خلال بازي به او آموزش دهند.

والدين تعيين کننده نوع و شيوه بازي کودک نيستند. بهتر است شرايط سالم براي بازي فراهم سازند و خود به عنوان همبازي شرکت داشته باشند و اجازه بدهند کودک با قدرت خلاقيت خودبازي را اراده کند. در اين بازيها والدين نبايد خواست و اراده خود را به کودک تحميل کنند. همپاي او و هم‌رديف او قرار بگيرند و بازي شادي را فراهم کنند. پيامبر اکرم مي‌فرمايند: هر کس که کودکي نزد اوست بايد براي کودک شود.

 


انواع بازي در کودکان
اگر به نوع بازيهاي کودکان نگاه کنيم تنوع و گوناگوني را در آنها مشاهده مي‌کنيم. با تغيير سن کودکان نوع بازيهاي آنها نيز تغيير مي‌يابد. برخي از بازيها ، بازيهايي هستند که در آنها کودک به تمرين روابط و نقشهاي اجتماعي مي‌پردازد مثل مهمان بازي. به اين ترتيب آنچه را که به عنوان الگو پيرامون خود مي‌بيند در بازيهاي خود انجام مي‌دهد. الگوهاي کودک در اين نوع بازيها اغلب والدين و يا نزديکان و يا افرادي هستند که براي کودک مهم هستند. در برخي ديگر از بازيها کودک به تمرين حرفه و مشاغل مختلف مي‌پردازد.

بازي نقش دکتر و مريض ، پليس ، راننده و... از جمله اين بازيها هستند. برخي ديگر از بازيها خيالي هستند که تحت تاثير قدرت تخيل کودک شکل مي‌گيرند. اين نوع بازيها ممکن است تحت تاثير تماشاي برخي فيلمها و کارتونها ، رنگ و بوي خاصي پيدا کند. بازيهاي ديگر از نوع بازيهاي فکري هستند و در آنها کودک به رشد فکري و ذهني خود مي‌پردازد. اين نوع بازيها با رشد شناختي و فکري کودک مرتبط هستند. بازيهاي ديگر جنبه تمرينات جسماني و ورزشي دارند. کودک به دليل انرژي سرشار خود با جست و خيز ساده يا بازيهاي جسماني پيچيده‌تر سرگرم مي‌شود.

چه نوع بازيهاي مناسب کودک است؟
والدين به عنوان تسهيل کننده مسير بازي کودک هستند. کودکان خود با توجه به شرايط سني خود نوع بازي خود را انتخاب مي‌کنند. لازم است والدين دقت کنند موقعيت بازي يک موقعيت سالم ، امن و مناسب باشد تا مشکلي کودک را تهديد نکند. مثلا با توجه به علاقه کودکان ، بازيهاي اجتماعي در حدود 5 سالگي لازم است والدين با ايجاد چنين بازيهايي در انتخاب همبازي کودک خود دقت نمايند و به صورت غير مستقيم بر بازي آنها نظارت داشته باشند. همچنين در انتخاب اسباب بازي نهايت دقت و تناسب را مدنظر داشته و اسباب بازيهاي مناسب که براي رشد فکري و شناختي کودک مفيد هستند را انتخاب نمايند.

سخن آخر
با توجه به اهميت و نقش سازنده‌اي که بازي در رشد کودکان دارد و به اين اهميت و ضرورت از طرف متخصصان ، صاحبنظران و بزرگان تاکيد فراوان شده است توجه به آن لازم و ضروري مي‌نمايد. بطوري که والدين در مسير تربيت کودک خود در بيشتر موارد مي‌توانند از بعد بازي وارد شده و تربيت مناسبي را روي کودک خود اعمال نمايند.

بازي و رشد جسمي
بازي به عنوان وسيله‌اي مطمئن براي رشد کودکان ، عضلات را نيرومند مي‌کند، استخوانها را محکم و استوار مي‌نمايد، و بالاخره باعث تقويت حواس پنجگانه بويژه حس بساواي و حس بينايي مي‌شود.

بازي و رشد ذهني
بازي امکان تجربه و تعامل‌هاي مستقيم با عوامل محيطي را براي کودک فراهم مي‌کند. بازي نه تنها بر رفتارهاي هوشمندانه و قابل مشاهده کودک اثر دارد، بلکه بر ساخت فيزيولوژيکي مغز او تاثير غير قابل انکار دارد.

بازي و رشد عاطفي
ميان 3 تا 7 سالگي ، کودک عواطف خود را آشکارا ابراز کرده ، به تدريج عواطف خود را شناسايي مي‌‌کند. مسلما بروز ناگهاني خشم و ترس در کودکان ميان 3 تا 7 ساله امري است عادي و ترس در کودکان اين گروه سني به علت نيروي تخيل بسيار فعال آنان است. ديگر اينکه مرتبا با اوضاع و موقعيت‌هاي تازه‌اي روبرو مي‌شوند که براي آنان ناآشنا است. بايد توجه داشت که بطور کلي محيطي که کودک در آن زندگي مي‌کند و نوع تجربه‌هايي که بدست مي‌آورد و چيزهايي که ياد مي‌گيرد، در کيفيت بروز عواطف کودک بسيار موثر است.


بازي و رشد اجتماعي
بازي براي کودک معادل مطالعه بزرگسالان ، وسيله‌اي براي بيان احساسات کودکان و کشف روابط و ارضاي آنان ، انواع بازي و اسباب بازي ، واژه‌ها و کلمات و جمله‌هاي کودکان است. کودکان معمولا ميان دو تا سه سالگي بازي با ديگران را آغاز مي‌کنند. اما اگر استعداد ذاتي و علاقه اجتماعي آنان رشد نيافته باشد، با ديگران سازگار نخواهند شد و علاقه‌اي به حفظ روابط اجتماعي و شرکت در بازي کودکان نخواهند داشت. کودک از طريق بازي و همانند سازي و تقليد از رفتارهاي بزرگسالان نه تنها رفتارهاي اجتماعي را تمرين مي‌کند، بلکه باز فرصتي است براي اصلاح و گسترش شيوه‌هاي رفتاري کودکان ، بخصوص رفتار اجتماعي آنان است. از اين طريق کودک شهامت داخل شدن در اجتماع را کسب مي‌کند و فرا مي‌گيرد که چگونه مي‌توان در اجتماع زيست و مسئوليت پذيرفت. همچنين روشهاي مختلف مبارزه با مشکلات و پيدا کردن راه حل همان مشکلات را مي‌آموزد.

بازي و رشد شخصيت
بازي در شخصيت سازي و رشد کودک تاثير فراوان دارد. بازي وسيله کسب تجربه‌هاي پرارزشي است که کودکان در خلال آن از جهت احساسي ، اجتماعي و رواني رشد مي‌کنند. الگوهاي رفتاري آنان در بازي شکل مي‌گيرد. اين الگوها در سراسر عمر کودک سرمشقي مفيد براي او خواهد شد. کودک به مدد بازي الگوهاي بيشمار و درهم پيچيده و ظريف زندگي آدمي را در مي‌يابد. آن را تجربه و تمرين مي‌کند و رابطه ميان اين الگوها را مي‌سنجد، تا آنها را فراگيرد. از آن جهت که ناگزير است در سنين بزرگسالي با آنها روبرو شود و در جامعه آدميان زيست کند.

طبقه بندي بازي از ديدگاه پياژه
ژان پياژه روان شناس سويسي ، بازيهاي کودکان را به سه گروه طبقه بندي کرده است. اين طبقه بندي از ساير طبقه بندي‌هايي که ديگران کرده‌اند، کاملتر و اساسي تر است.

بازي‌هايي که جنبه تمريني دارند و از هر ساختاري بي‌بهره‌اند.


بازي‌هاي سمبليک از يک سال و نيمگي آغاز مي‌گردد و چند ماهي به اوج خود مي‌رسد. سپس رو به کاستي مي‌نهد تا بالاخره نزديک به 9 سالگي به آخرين مرحله کاهش مي‌يابد.


بازي‌هاي با قاعده که از سه و نيم سالگي آغاز مي‌شود و چند ماه پس از ده سالگي به اوج مي‌رسد. اين بازي‌ها همچنان تا دوره نوجواني و پس از آن در اوج باقي مي‌مانند.


بازي درماني
بازي‌ها براي درمان کودک ، وسيله خوبي در دست درمانگران خواهد بود. درمانگر مي‌تواند با بررسي انواع بازي‌ها و مشاهده کودک هنگام بازي به دنياي او وارد شود و او را بهتر بشناسد و به مشکلات رفتاري وي پي برد.

انواع بازي درماني
بازي درماني با روش مستقيم :
در اين نوع بازي درمانگر بايد رفتاري صبورانه و در محدوده واقعيت‌ها داشته باشد و به هدف بازي و نحوه استفاده کودک از آن توجه نمايد. بدين منظور درمانگر ممکن است بر حسب مورد و تشخيص خود ، شريک در بازي باشد و يا جزئي از نمايش سمبوليک و يا اصلا يکي از شخصيت‌هاي بازي کودک باشد.


 


بازي درماني با روش غير مستقيم :
در اين روش درمانگر در تعيين نوع بازي و کيفيت آن دخالتي نداشته و همه چيز بر عهده کودک گذاشته مي‌شود. با اين شيوه احساسات کودک پديدار مي‌شود و کودک شخصا با آن روبرو مي‌گردد. با اين شيوه او مي‌آموزد که احساسات و عواطف و رفتار خود را مهار کند و آنچه را که موجب رنج وي مي‌گردد، به کنار افکند و در واقع به سبک سازي يا تضعيف عاطفي برسد.

 

بازی و رشد جسمی
بازی به عنوان وسیله‌ای مطمئن برای رشد کودکان ، عضلات را نیرومند می‌کند، استخوانها را محکم و استوار می‌نماید، و بالاخره باعث تقویت حواس پنجگانه بویژه حس بساوای و حس بینایی می‌شود.
بازی و رشد ذهنی
بازی امکان تجربه و تعامل‌های مستقیم با عوامل محیطی را برای کودک فراهم می‌کند. بازی نه تنها بر رفتارهای هوشمندانه و قابل مشاهده کودک اثر دارد، بلکه بر ساخت فیزیولوژیکی مغز او تاثیر غیر قابل انکار دارد.
بازی و رشد عاطفی
میان 3 تا 7 سالگی ، کودک عواطف خود را آشکارا ابراز کرده ، به تدریج عواطف خود را شناسایی می‌‌کند. مسلما بروز ناگهانی خشم و ترس در کودکان میان 3 تا 7 ساله امری است عادی و ترس در کودکان این گروه سنی به علت نیروی تخیل بسیار فعال آنان است. دیگر اینکه مرتبا با اوضاع و موقعیت‌های تازه‌ای روبرو می‌شوند که برای آنان ناآشنا است. باید توجه داشت که بطور کلی محیطی که کودک در آن زندگی می‌کند و نوع تجربه‌هایی که بدست می‌آورد و چیزهایی که یاد می‌گیرد، در کیفیت بروز عواطف کودک بسیار موثر است.
بازی و رشد اجتماعی
بازی برای کودک معادل مطالعه بزرگسالان ، وسیله‌ای برای بیان احساسات کودکان و کشف روابط و ارضای آنان ، انواع بازی و اسباب بازی ، واژه‌ها و کلمات و جمله‌های کودکان است. کودکان معمولا میان دو تا سه سالگی بازی با دیگران را آغاز می‌کنند. اما اگر استعداد ذاتی و علاقه اجتماعی آنان رشد نیافته باشد، با دیگران سازگار نخواهند شد و علاقه‌ای به حفظ روابط اجتماعی و شرکت در بازی کودکان نخواهند داشت. کودک از طریق بازی و همانند سازی و تقلید از رفتارهای بزرگسالان نه تنها رفتارهای اجتماعی را تمرین می‌کند، بلکه باز فرصتی است برای اصلاح و گسترش شیوه‌های رفتاری کودکان ، بخصوص رفتار اجتماعی آنان است. از این طریق کودک شهامت داخل شدن در اجتماع را کسب می‌کند و فرا می‌گیرد که چگونه می‌توان در اجتماع زیست و مسئولیت پذیرفت. همچنین روشهای مختلف مبارزه با مشکلات و پیدا کردن راه حل همان مشکلات را می‌آموزد.


 
بازی و رشد شخصیت
بازی در شخصیت سازی و رشد کودک تاثیر فراوان دارد. بازی وسیله کسب تجربه‌های پرارزشی است که کودکان در خلال آن از جهت احساسی ، اجتماعی و روانی رشد می‌کنند. الگوهای رفتاری آنان در بازی شکل می‌گیرد. این الگوها در سراسر عمر کودک سرمشقی مفید برای او خواهد شد. کودک به مدد بازی الگوهای بیشمار و درهم پیچیده و ظریف زندگی آدمی را در می‌یابد. آن را تجربه و تمرین می‌کند و رابطه میان این الگوها را می‌سنجد، تا آنها را فراگیرد. از آن جهت که ناگزیر است در سنین بزرگسالی با آنها روبرو شود و در جامعه آدمیان زیست کند.
طبقه بندی بازی از دیدگاه پیاژه
ژان پیاژه روان شناس سویسی ، بازیهای کودکان را به سه گروه طبقه بندی کرده است. این طبقه بندی از سایر طبقه بندی‌هایی که دیگران کرده‌اند، کاملتر و اساسی تر است.
1. بازی‌هایی که جنبه تمرینی دارند و از هر ساختاری بی‌بهره‌اند.
2. بازی‌های سمبلیک از یک سال و نیمگی آغاز می‌گردد و چند ماهی به اوج خود می‌رسد. سپس رو به کاستی می‌نهد تا بالاخره نزدیک به 9 سالگی به آخرین مرحله کاهش می‌یابد.
3. بازی‌های با قاعده که از سه و نیم سالگی آغاز می‌شود و چند ماه پس از ده سالگی به اوج می‌رسد. این بازی‌ها همچنان تا دوره نوجوانی و پس از آن در اوج باقی می‌مانند.
بازی درمانی
بازی‌ها برای درمان کودک ، وسیله خوبی در دست درمانگران خواهد بود. درمانگر می‌تواند با بررسی انواع بازی‌ها و مشاهده کودک هنگام بازی به دنیای او وارد شود و او را بهتر بشناسد و به مشکلات رفتاری وی پی برد.
انواع بازی درمانی
1. بازی درمانی با روش مستقیم :
در این نوع بازی درمانگر باید رفتاری صبورانه و در محدوده واقعیت‌ها داشته باشد و به هدف بازی و نحوه استفاده کودک از آن توجه نماید. بدین منظور درمانگر ممکن است بر حسب مورد و تشخیص خود ، شریک در بازی باشد و یا جزئی از نمایش سمبولیک و یا اصلا یکی از شخصیت‌های بازی کودک باشد.
2. بازی درمانی با روش غیر مستقیم :
در این روش درمانگر در تعیین نوع بازی و کیفیت آن دخالتی نداشته و همه چیز بر عهده کودک گذاشته می‌شود. با این شیوه احساسات کودک پدیدار می‌شود و کودک شخصا با آن روبرو می‌گردد. با این شیوه او می‌آموزد که احساسات و عواطف و رفتار خود را مهار کند و آنچه را که موجب رنج وی می‌گردد، به کنار افکند و در واقع به سبک سازی یا تضعیف عاطفی برسد .

 

مقدمه :

مسئله بازی و در نظر گرفتن آن به منزله یکی از فعالیت های انسان به خصوص کودکان یکی از مسایلی است که نویسندگان ؛هنرمندان ؛فلاسفه ؛مربیان و روانشناسان از دیر باز به آن توجه کرده اند و به دنبال درک و تبیین آن بوده اند . تحول بازی تابع تحول عمومی روانشناسی بوده است . غالبا در اولین بررسی ها مسئله بازی با دیدی بزرگ سالانه مورد بررسی قرار می گرفت ؛به عبارت دیگر در ابتدا کودک ((بزرگ سالی کوچک یا مینیاتوری از بزرگ سال ))در نظر گرفته می شد

و هر گونه تعبیر و برداشتی که از انسان بالغ وجود داشت به کودک هم تعمیم داده می شد .

بازی فعالیتی مهم و کاملا ضروری و لازم الاجرا در تمام مراحل رشد اولیه کودک است و در حقیقت بازی می تواند به رشد طبیعی کودک از جهات مختلف فیزیکی ؛عاطفی و هوشی کمک کند . از نظر فیزیکی کودک بخش مهمی از تحریکات خود را از طریق بازی به دست می آورد و بازی می تواند سبب تحرک و تحریک کودک شود .


اگر بازی وجود نداشته باشد ؛شاید کودک هرگز یاد نگیرد که برای رسیدن به اشیا خود را به طرف بالا و یا پایین بکشد ؛یا اینکه تمام حرکات خود را برای رسیدن به یک شیئ به کنترل در آورد ؛اسباب بازی به خاطر رنگ ؛صدا یا حر کتش کودک را تشویق می کند و او را تحریک کرده تا به محیط خارج دسترسی پیدا نموده و دنیا را در دست گیرد . از نقطه نظر رشد ذهنی و هوشی اسباب بازی ها وسایلی مهم تلقی گردیده در حکم ابزار تحقیق کودک به حساب می آیند ؛به طوری که می توان گفت بازی در یافتن و پی بردن به چیزی است که باید به ان پی برد ؛زیرا کودک با توجه به اثرات اعمال خود بر روی جهان خارج ؛دنیا را کشف می کند که جهان چگونه و چطور ساخته شده است و به تدریج یاد می گیرد که مابین روابطی که اشخاص و اشیا با هم دارند تفاوت قایل شود . در حقیقت اسباب بازی برای کودک سازنده تجربه است و تجربه نیز چیزی جز تقویت هوش نیست .

 

کاربرد درمانی بازی :

الف : حل مشکلات رفتاری :

کودک از هر جهت نا توان است ؛قدرت بحث و سخن گفتن ندارد ؛زور و نیرو ندارد ؛مقابله نمی کند و برای رفع نیاز های خود به دیگران وابسته است ؛این نا توانی ها و وابستگی ها سبب می شود که در معرض فشار قرار گیرد و استرس های مختلفی از طریق پدر ؛مادر ؛هم شاگردی و هم بازی به وی وارد گردد و تنها وسیله ای که به او فرصت می دهد تا خود را از این ناراحتی ها راحت کند بازی است . بازی درمانی به کودک کمک می کند تا مشکلات رفتاری خود را از طریق آن حل نماید و به شخصیت واقعی خود پی ببرد .

 

 

بازی وسیله طبیعی کودک برای بیان خود است

 

 

ب: درمان ناتوانی ها:

در کلنیک های درمانی اسباب بازی به عنوان وسیله ای که می تواند سبب درمان و بهبود معلولین شود مورد استفاده قرار می گیرد . کودکی که مبتلا به شلی عضلانی (cerebral palasy ) را می توان با استفاده از اسباب و وسایل خاصی که اشاره خواهد شد درمان نمود . لازم به تذکر است که اگر از اسباب بازی به عنوان ابزار تشخیص کمک گرفته می شود الزاما باید این وسیله فرهنگی بوده و به طریقی در محدوده حواس کودک قرار گرفته باشد و کودک با آن آشنایی قبلی داشته ولی اگر از این وسیله به عنوان ابزاری برای درمان استفاده می گردد ؛الزاما نباید فرهنگی باشد

 

 

نتیجه مطلوب از یک اسباب بازی وقتی به دست می آید که این وسیله با شرایط ذهنی و رشدی کودک متناسب باشد

 

 


خصوصیات یک اسباب بازی خوب

1-                   بایستی بین اسباب بازی و توانایی ذهنی و رشدی کودک هماهنگی وجود داشته باشد . این وسیله باید در حد توانایی وی قرار گرفته باشد .

2-         یک اسباب بازی خوب مقدم بر رشد است .یعنی وسیله ای است که او را رشد می دهد . زیرا اسباب بازی خوب باید کودک را به حرکت و تفکر وا دارد و به حد کافی سخت باشد تا وی را به مبارزه و تلاش بخواند . اسباب بازی های موفق آنهایی هستند که کودک روی آنها کار کند و آنها را تکه تکه کرده ؛ کشف نماید و کودک مرتبا در حال حدس قرار گیرد که بعدا چه اتفاقی خواهد افتاد ؛بدین ترتیب اسباب بازی برای کودک تولید یک مسئله می نماید که وی باید آن را حل نماید .

چگونه می توان پی برد که یک اسباب بازی در بر گیرنده این خصوصیات است ؟

ابتدا باید کودک را به دقت مشاهده نمود . حالت صورت او عکس العمل او را در قبال اسباب بازی نشان خواهد داد . اگر اسباب بازی خیلی ساده باشد او خسته شده و علاقه مند نمی شود . کودکی که نشان می دهد از اسباب بازی لذت برده است علاقه مند می شود و کودکی که علاقه مند می شود یاد می گیرد . اگر اسباب بازی خیلی پیچیده باشد ممکن است کودک علاقه خود را از دست بدهد و یا از ان استفاده نادرست کند . و این علائم به مثابه زنگ خطر است . به طور مثال کودک 7 ماهه ای که با قطعات لگو آشنایی ندارد و آن را به دهان خود می برد که نشان می دهد که این وسیله مطابق با شرایط رشدی و ذهنی وی نبوده و وی را رشد نمی دهد . اگر اسباب بازی برای کودک مسئله ای در خور سنش طرح نماید آن وسیله برای او لذت بخش و شادی آفرین خواهد بود. اسباب بازی وقتی برای کودک لذت بخش است که فرصتی برای یاد گیری به وجود آورد . البته خستگی و عدم علاقه که هر دو در میزان آموزش و یاد گیری نقش مهمی دارند یکی نیستند ؛خستگی سبب عدم علاقه نمی شود ولی عدم علاقه سبب خستگی می گردد

..............................

بازی و رشد جسمی  

بازی به عنوان وسیله‌ای مطمئن برای رشد کودکان ، عضلات را نیرومند می‌کند، استخوانها را محکم و استوار می‌نماید، و بالاخره باعث تقویت حواس پنجگانه بویژه حس بساوای و حس بینایی می‌شود.

بازی و رشد ذهنی  

بازی امکان تجربه و تعامل‌های مستقیم با عوامل محیطی را برای کودک فراهم می‌کند. بازی نه تنها بر رفتارهای هوشمندانه و قابل مشاهده کودک اثر دارد، بلکه بر ساخت فیزیولوژیکی مغز او تاثیر غیر قابل انکار دارد.

بازی و رشد عاطفی  

میان 3 تا 7 سالگی ، کودک عواطف خود را آشکارا ابراز کرده ، به تدریج عواطف خود را شناسایی می‌‌کند. مسلما بروز ناگهانی خشم و ترس در کودکان میان 3 تا 7 ساله امری است عادی و ترس در کودکان این گروه سنی به علت نیروی تخیل بسیار فعال آنان است. دیگر اینکه مرتبا با اوضاع و موقعیت‌های تازه‌ای روبرو می‌شوند که برای آنان ناآشنا است. باید توجه داشت که بطور کلی محیطی که کودک در آن زندگی می‌کند و نوع تجربه‌هایی که بدست می‌آورد و چیزهایی که یاد می‌گیرد، در کیفیت بروز عواطف کودک بسیار موثر است.


بازی و رشد اجتماعی

  

بازی برای کودک معادل مطالعه بزرگسالان ، وسیله‌ای برای بیان احساسات کودکان و کشف روابط و ارضای آنان ، انواع بازی و اسباب بازی ، واژه‌ها و کلمات و جمله‌های کودکان است. کودکان معمولا میان دو تا سه سالگی بازی با دیگران را آغاز می‌کنند. اما اگر استعداد ذاتی و علاقه اجتماعی آنان رشد نیافته باشد، با دیگران سازگار نخواهند شد و علاقه‌ای به حفظ روابط اجتماعی و شرکت در بازی کودکان نخواهند داشت. کودک از طریق بازی و همانند سازی و تقلید از رفتارهای بزرگسالان نه تنها رفتارهای اجتماعی را تمرین می‌کند، بلکه باز فرصتی است برای اصلاح و گسترش شیوه‌های رفتاری کودکان ، بخصوص رفتار اجتماعی آنان است. از این طریق کودک شهامت داخل شدن در اجتماع را کسب می‌کند و فرا می‌گیرد که چگونه می‌توان در اجتماع زیست و مسئولیت پذیرفت. همچنین روشهای مختلف مبارزه با مشکلات و پیدا کردن راه حل همان مشکلات را می‌آموزد.

بازی و رشد شخصیت

بازی در شخصیت سازی و رشد کودک تاثیر فراوان دارد. بازی وسیله کسب تجربه‌های پرارزشی است که کودکان در خلال آن از جهت احساسی ، اجتماعی و روانی رشد می‌کنند. الگوهای رفتاری آنان در بازی شکل می‌گیرد. این الگوها در سراسر عمر کودک سرمشقی مفید برای او خواهد شد. کودک به مدد بازی الگوهای بیشمار و درهم پیچیده و ظریف زندگی آدمی را در می‌یابد. آن را تجربه و تمرین می‌کند و رابطه میان این الگوها را می‌سنجد، تا آنها را فراگیرد. از آن جهت که ناگزیر است در سنین بزرگسالی با آنها روبرو شود و در جامعه آدمیان زیست کند.

طبقه بندی بازی از دیدگاه پیاژه

ژان پیاژه روان شناس سویسی ، بازیهای کودکان را به سه گروه طبقه بندی کرده است. این طبقه بندی از سایر طبقه بندی‌هایی که دیگران کرده‌اند، کاملتر و اساسی تر است.

  1. بازی‌هایی که جنبه تمرینی دارند و از هر ساختاری بی‌بهره‌اند.
  2. بازی‌های سمبلیک از یک سال و نیمگی آغاز می‌گردد و چند ماهی به اوج خود می‌رسد. سپس رو به کاستی می‌نهد تا بالاخره نزدیک به 9 سالگی به آخرین مرحله کاهش می‌یابد.
  3. بازی‌های با قاعده که از سه و نیم سالگی آغاز می‌شود و چند ماه پس از ده سالگی به اوج می‌رسد. این بازی‌ها همچنان تا دوره نوجوانی و پس از آن در اوج باقی می‌مانند.

بازی درمانی

بازی‌ها برای درمان کودک ، وسیله خوبی در دست درمانگران خواهد بود. درمانگر می‌تواند با بررسی انواع بازی‌ها و مشاهده کودک هنگام بازی به دنیای او وارد شود و او را بهتر بشناسد و به مشکلات رفتاری وی پی برد.


انواع بازی درمانی

  1. بازی درمانی با روش مستقیم :
    در این نوع بازی درمانگر باید رفتاری صبورانه و در محدوده واقعیت‌ها داشته باشد و به هدف بازی و نحوه استفاده کودک از آن توجه نماید. بدین منظور درمانگر ممکن است بر حسب مورد و تشخیص خود ، شریک در بازی باشد و یا جزئی از نمایش سمبولیک و یا اصلا یکی از شخصیت‌های بازی کودک باشد.
  2. بازی درمانی با روش غیر مستقیم :
    در این روش درمانگر در تعیین نوع بازی و کیفیت آن دخالتی نداشته و همه چیز بر عهده کودک گذاشته می‌شود. با این شیوه احساسات کودک پدیدار می‌شود و کودک شخصا با آن روبرو می‌گردد. با این شیوه او می‌آموزد که احساسات و عواطف و رفتار خود را مهار کند و آنچه را که موجب رنج وی می‌گردد، به کنار افکند و در واقع به سبک سازی یا تضعیف عاطفی برسد.

 

...........................

تاثير بازي در امور درماني کودک به اثبات رسيده و از چند جنبه مطالعه شده است
۱) تطابق با شرايط فعلي
۲) کاهش اضطراب ناشي از انجام آزمايشات و اقدامات تشخيصي و پرستاري
۳) آماده شدن براي بستري شدن
۴) راهي درست براي نشان دادن احساسات دروني.
به دليل اهميتي که بازي درماني دارد لازم است در بيمارستان در طول مدت بستري کودک، محلي مناسب جهت بازي پيش بيني گردد و همراه با ساير فعاليت هاي روزانه، ساعاتي براي بازي در نظر گرفته شود و والدين بايد تشويق شوند پس از ترخيص، زمينه را در منزل براي بازي کودکان خويش فراهم نمايند تا از اين طريق هم نياز کودک و هم رضايت خاطر آنان فراهم گردد و بايد توجه کرد که مسائلي چون بي تحرکي، تحريکات بيش از حد محيطي از جمله ترس و اضطراب مانع از انجام بازي به صورت مطلوب خواهد شد و بازي يک وسيله تخليه هيجانات است و التيام دهنده مشکلات کودک و يک کانال ارتباطي ميان کودک و فرد درمانگر است.
از طريق استفاده از وسايل مختلف که براي انجام اقدامات به کار برده مي شود، کودک تحمل بيشتري پيدا نموده و راحت تر قبول مي کند و همچنين برخي از اقدامات را روي عروسک يا اسباب بازي مورد علاقه اش انجام مي دهد. بازي درماني از سال ۱۹۰۰ به بعد مورد استفاده قرار گرفته است. بازي درماني داراي چهار ويژگي است:

 


۱) بخشي از مداواست و اصولا استفاده از وسايل طبي مثل سرنگ و دستگاه فشارخون، خود نوعي بازي است.

۲) بازي توسط والدين شروع مي شود و بعدا به وسيله کودک ادامه داده شده و شکل ديگري پيدا مي کند.

۳) اگر چه گاهي در بازيها پرخاشگري و عصبانيت مشاهده مي شود، مي توان از طريق شادمان کردن، خنده و تفريح، کودک را آرام نمود.

4)والدين يا پرستاران در آماده سازي کودک جهت اقدامات تشخيصي، درماني، ابتدا از طريق بازي وارد مي شوند ولي به تدريج فعاليتها جنبه آموزشي و آماده سازي پيدا مي نمايند و کودک، رويدادهايي که در اثر اقدامات و رويه هاي تشخيصي پيش خواهد آمد مثل احساس سرما، گرما و غيره را ياد مي گيرد. احساسات کودک ناشي از بستري شدن بايد بررسي شود تا شرايطي فراهم گردد که کودک بتواند تجارب خود مانند درد را ابراز نمايد و براي سازگاري با شرايط جديد به او کمک شود.

منبع: روزنامه رسالت

 

........... » تاثیر ماه تولد بر رفتار کودکان شما


اگر شما هم جزو پدر و مادرهایی هستید که به تازگی بچهدار شدهاید، و دلتان میخواهد بدانید که این نوزاد کوچولوی شما در روزهای آینده چه رفتاری از خودش نشان میدهد.


● فروردین (برج حمل)

▪ قوچ: کودک شمایک متحرک بیتوقف است. او طرفدار فعالیت و تخلیه انرژی خود است. بنابراین بایستی به او اجازه دهید که در سالنهای ورزشی کودکان بازی کند وحتی از فنرهای پرشی نیز استفاده کند و لذت ببرد. به دفعات او را به پارک ببرید یا درفضای باز خانه، او را برای فعالیتهایش هدایت کنید. از رنگهای روشن برای دکور اتاق خوابش استفاده کنید. بدانید که کوچولوی تندخوی شما، کودکی مستقل است که حتی دوست دارد شیشه شیر را بدون کمک مادر دردست بگیرد، دور میز بدود و شیرش را نوش جان کند. پس این رفتار او را تشویق کنید ولی هیچوقت ازسرپرستی و مراقبت از او آن هم در نزدیکیاش غافل نشوید.

● اردیبهشت (برج ثور)

▪ گاو نر: تا به حال با این بچهها مواجه شدهاید؟ آنها واقعا کله شق هستند. کودکان این ماه احتمالا در برابر هرگونه تغییری مقاومت میکنند و امنیت متدوال روابط را ترجیح میدهند. البته شما با درپیشگرفتن تدابیری میتوانید برای تغییراتی او را آماده کنید. مثلا شمارش معکوس تا اینکه زمان کتاب خواندن به وقت خوابیدن برسد یا تغییر دربرنامههای معمول مثل دیدار سرزده از مادر بزرگ، مطمئن باشیدکه کودک شما در همه این موارد آرام خواهد بود. او جای خواب وخوراک دنج را دوست دارد. حتی ممکن است روی نوع پوشش تختخوابش با مهربانی پافشاری کند. درضمن فراموش نکنید کودکان متولد این ماه واقعا شیفته حیوانات هستند، بنابراین تعجب نکنید اگراو طالب این است که مدام با سگ وگربهها بازی کند.

● خرداد (برج جوزا)

▪ دو پیکر: کودک این ماه بیدرنگ متبرک خوانده میشود. او برای درگیری فکریاش معمولا نیاز به انگیزهای برای ادامه کارها دارد. چندین مرتبه درروز برایش کتاب بخوانید و حتما اشیا کوچکی مثل جغجغه و اسباب بازیهای پرسروصدای زیادی برای بازیش تدارک ببینید. ازکنجکاوی طبیعی او راضی باشید. بدانید که عروسک بازی یا خیمهشب بازی و خواندن داستان در کتاب خانه وگردشهای پی درپی به سوپرمارکت یا ماهی فروشی نا آرامی را از او دور میکند. این کوچولوی پرحرف شما ممکن است دربین بچههای گروه سنی خودش زودترحرف زدن را شروع کند. پس اگرحرفهای نامفهومی از او میشنوید به آنها هم توجه کنید! کودک شما همیشه چیزهای سخت و جالبی برای گفتن دارد که شما را غافلگیر خواهد کرد.

● تیر (برج سرطان)

▪ خرچنگ: فرزند شیرین، دلربا و حساس شما پیوند محکمی با مادرش برقرار میکند و حتی ممکن است در اولین نشانههای جدایی با اشکهایش این پیوند را محکمتر کند. در حالیکه آغوشی گرم و نوازشهایی آرام، تشویش و نگرانی او را از بین میبرد. تا جایی که میتوانید از نورهای آرام و رنگی در اتاقش استفاده کنید تا آنجا را به راستی محلی آرام بداند.

او طبیعتا موجودی خانهدار است و از بازی کردن در خانه با شما لذت میبرد. برایش اسباببازیهایی تهیه کنید که بتواند با آنها در کار خانه به شما یاری رساند مثل جاروی کوچک یا خاکانداز و سری لوازم آشپزخانه، مهربانی ذاتیاش را پرورش دهید و به او نشان دهید که چطور با همسالانش مهربان باشد و در سنهای بالاتر آداب معاشرت به او بیاموزید.


● مرداد (برج اسد)

▪ شیر: فرزند دلربای شما سرشاراز سرور و شادی است. اوسعی میکند مرکز توجه باشد. بنابراین انتظار وراجی زیاد، احمقانه خندیدن و سرصدا را از او داشته باشید. در این کارها اورا تشویق کنید، اما مراقب باشیدکه بیش از حد تحسینش نکنید. فرزند شما برای اینکه بداند چطور بایستی در کارهای جمعی سهیم باشد نیاز به آموزش دارد (بخصوص با خواهر وبرادرانش) پس به او کمک کنید تا مشارکت را یاد بگیرد. بدانید که بیشتر مواقع شیرهای کوچک هنرمند هستند. بنابراین این ذوق و استعدادش را کشف کنید، به او مدادهای رنگی بدهیدیا اینکه نقاشی با انگشتان، ساخت قالبهای سفال را در سنین پایین آموزش دهید. برایش داستانی بسازید و آن را بازی کنید تا تصویر واضحی در ذهن داشته باشد.

● شهریور (برج سنبله)

▪ خوشه: کودک مصمم، مبتکر و کوشای شما همیشه درزندگی خواهان و البته نگران پیشرفت کردن است بنابراین اسباب بازیهایی به او بدهید که حسی از پیشرفت و به کمال رسیدن را تلقین میکند، شما با این کار هدف گراییاش را ازسرخود وا میکنید. کودکان این ماه ذاتا عاشق ناخنک زدن به غذا هستند پس ذائقه او را با دادن غذاهای متنوع و سالم گسترش دهید. کودکانی که زیر این علامت به دنیا آمدهاند، از بینظمی بیزارند. پس اتاق و محیط بازیاش را مرتب نگهدارید. با تعویض به موقع پوشکش نق نقوبودن را از او دور کنید و همیشه برای تعویض لباسهای اوآماده باشید.

● مهر (برج میزان)

▪ ترازو: چه موجود دلربایی به این دنیا آوردهاید!!! کودکان ماه میزان به لطف خدا و قدرت ذاتیشان درجذب اطرافیانشان، به راستی فوقالعاده هستند. به کودکان اجتماعی این ماه فرصتهای زیادی بدهید تا در جمع همسالان خود حضور داشته باشندو فعالیت کنند مثل کلاسهای کودکان. آنها قبل از اینکه پیش دبستان را آغاز کنند افرادی معروف و اجتماعی میشوند. جشن بزرگی برای اولین سال تولدشان برگزار کنید، اما بدانید احتمالا لباس مناسب پوشیدن را پس میزنند! فراموش نکنید که متولدین این ماه شیفته این هستندکه دوستشان داشته باشند.

● آبان (برج عقرب)

▪ عقرب: کودک تیزبین، زیرک و پرهیجان شما موجودی بیکم وکاست وجدی است. گاهی فوقالعاده هیجانانگیز است. حتی درزمان کودکی او احساس شما را میخواند و پاسخ میدهد، بنابراین عصبانیت و ناامیدیتان را کنترل کنید. چون او کودکی باهوش و مصمم است و راه خود را ادامه خواهد داد. پس شما بایستی در این مسیر صبور باشید. کودکان عقرب در جمعهای بزرگ بسیار خجالتی هستند، سعی کنید که با او تماسهای چشمی برقرار کنید، تا بداند در حمایت شما قراردارد. برای ارضای حس کاوشگری ذاتیاش خانه را با وسایل جالب و جذاب بیارایید. او عاشق اسباب بازیهایی با ساختار متفاوت و قفسههایی پر از کتاب است؛ آنها را فراموش نکنید.


● آذر (برج کماندار)

▪ کماندار: کمانداران کوچک، بهدرستی کاوشگرانی خوشبین، خون گرم و راضی هستند. برای دلشادکردنشان آنها رادرکالسکه بگذارید و به گردش بروید. بعضی وقتها درحیات خلوت خانه با هم پرسه بزنید یا ازهمسایهها دیداری داشته باشید. آنها برای سلامتی فکروجسم نیازمند تمریناتی هستند؛ اما خیلی زود هم خسته میشوند. برای جلب توجهشان داستانهای زیادی درباره ماجراهای هیجانانگیز درسرزمینهای دور تعریف کنید و قول دهید که روزی همه آنها را خواهند دید.

● دی (برج جدی)

▪ بز: متولدین این ماه با وجدان، مسئولیتپذیر و حساس هستند. برای آنها آنچه دیگران دربارهشان فکر میکنند خیلی اهمیت دارد. آنها از ابتدا به علاقه و اطمینانی مضاعف نیازمند هستند. قبل از اینکه با او در جمع دوستان خودنمایی کنید، او را در محیط خصوصی خانه برای کاری جدید آماده کنید. اگر دربرداشتن گامهای اولیه سکندری خورد یادتان نرود بایستی با آموزش ضربالمثلهای قدیمی او را از سرخوردگی دور کنید، اگر موفق نبودید دوباره و دوباره سعی کنید. وقتی در حال یادگیری کاری است مثل صحبت کردن یا شعر گفتن بیهیچ تردیدی او را تشویق کنید.

● بهمن (برج دلو)

▪ دلو: فرزندان دلو طبیعتا سرکش هستند. آنها آنچه را که دوست دارند انجام خواهند داد. دروقت غذا برای اینکه آرامش داشته باشد، اسباب بازیهای زیادی فراهم آورده وخیلی زود کابینتها را قفل کنید. اگرکودک شما متولد این ماه است اجازه دهید آزادانه در محوطه چمن و زمین بازی گردش کند. بدانید که وقتی کشفیاتش را دربغل گرفته است، یعنی او اجازه میخواهد، مجموعه سنگها و دیگر گنجینههای کوچکش را که پیدا کرده است داشته باشد. بدانید که با پیروی از تصمیم او درپوشیدن لباس یا کجا و با چی و چه جوری خوابیدنش، یعنی ازفردیت او حمایت کردن. آنها مرتبا بازیها وکتابها و اسباب بازی جدید را طلب میکنند. کودکانی که در زیر این علامت متولد شدهاند اغلب زودتر از برنامه زمان بندی شده پیش میروند.

● اسفند (برج حوت)

▪ ماهی: فرزندان برج حوت احساساتی و مهیج هستند. آنها عمیقا نکات ریز پیرامون خود را احساس میکنند. برای شکوفایی آنها خانهای امن و گرم و راحت کافی است. در زمان گردش در اطراف یا تمیز کردن خانه، او را از خود دور نکنید در واقع او را به قلب خود بچسبانید. برای آرامش او کافی است که موزیک کلاسیک پخش کنید یا لالایی آرام با محتوایی آرامبخش بخوانید. از صداهای بلند و مزاحم پرهیز کنید. آنها عاشق بازیهایی چون دالی بازی هستند. اگر تعجب نمیکنید باید بگوییم که آنها حمام کردن را میپرستند پس باید دستانی پر از اسباب بازیهای آبی داشته باشید.

.............


اثر بازی های سنتی بر کودکان


مادربزرگ نوه خردسالش را در آغوش می گیرد و با محبت تمام، كف دست او را نوازش میکند و لیلی لی حوضك می خواند. بچه های شیطان را كنار هم می نشاند و روی پای آن‎ها می ‎زند و اتل متل توتوله می خواند . و با افسانه های شنگول و منگول آن‎ها را شگفت زده می كند و شب با لالا لالا گل پونه آن‎ها را می خواباند .

همه این كارها را می كند بدون اینكه هدف آموزش داشته باشد . او با عشق می خواند و با كوله بار تجربه ، خاطرات كودکی اش را زنده و باز گو می ‎كند .

متخصصان ، قصه ها و بازی های او را ثبت و ضبط و نگهداری می كنند و آن‎ ها را گوهری ناب می دانند كه در اثر صیقل زمان سفته و پرداخته شده اند. زواید آن‎ ها حذف و با زمان خود منطبق شده و پاسخ نیازهای كودكان را چنان می دهد كه بیننده و شنونده را چه كودك چه بزرگسال شگفت زده می كند .

یكی دو نمونه از این بازی ‎ها را بررسی می كنیم تا بتوانیم نتیجه را در مورد بقیه آن ‎ها نیز تعمیم دهیم :

● لی لی حوضك

در این بازی مادر یا بزرگ‎تر دیگری دست كودك را در یك دست می گیرد و با انگشت آن یكی دستش ، كف دست كودك را قلقلك می دهد و می گوید :" لی لی حوضك ، جوجو اومد آب‎ بخوره‎ افتاد تو حوضك . " انگشت كوچك را جمع می ‎كند:" این درش آورد ." انگشت دوم را جمع می ‎كند " این شستش " انگشت سوم را جمع می ‎كند " این پختش." " كی خوردش ؟ " انگشت شصت را می گیرد و حركت می دهد"منِ منِ كله گنده "

این بازی با انواع شعرگونه های دیگر نیز اجرا می شود . با گرفتن انگشت كوچك :" این ‎گفت : بریم دزدی. این گفت چی چی بدزدیم؟ این گفت تشت طلای پادشاه رو. این گفت : جواب خدا رو کی می ده؟ "با تكان تكان دادن انگشت شصت "این گفت : منِ منِ كله گنده !"

یا شعر جدید آن : " این كوچول موچوله ، این داداشِ (خواهرِ ) كوچوله ، این بابای كوچوله ، این مامانِ كوچوله ، دوستشون داری؟ بله ، بله ، یك دنیا ."

این بازی علاوه بر آشنایی با ریتم و قافیه و وزن ، علاوه بر ایجاد رابطه‎ ی عاطفی با كودك و علاوه بر تحریك حس لامسه ‎ی كودك بیان نكته‎ های اجتماعی و آموزش ریاضی را نیز برای او آغاز می كند .كودك برای اینكه شمارش را بیاموزد مانند اجداد خود از انگشتانش استفاده می كند .


كودك برای یادگیری این امر ابتدا باید بیاموزد كه انگشتان را به نوبت و با عدد مناسب آن مشخص كند . مدت‎ها طول می ‎كشد تا كودك این ترتیب و این تطبیق را فرا گیرد و چه چیز زیباتر و پر انگیزه تر از یك كلام آهنگین دوست داشتنی او را به این كار تر غیب می ‎كند؟ در بازی"تل متل تو تو له" نیز همین اتفاق می افتد . به نوبت بر روی هر پا نواخته می شود تا كلام آهنگین به پایان برسد و با بیان "هاچین و واچین یك پا تو ورچین"، آخرین ضربه بر هر پا ، نشان جمع شدن آن پا پاست . این بازی ادامه پیدا می كند تا آخرین پایی كه جمع نشده باقی می ماند ، برنده می شود. این بازی مناسب گروه سنی بالاتر است . چرا كه در آن قوانین برد و باخت و روابط اجتماعی بر هدف‎ های بازی قبل افزوده می شود . در این بازی نیز شمارش و ترتیب از مفاهیم پایه‎ی ریاضی نهفته موضوع در بازی است ، بدون آنكه كودك متوجه این آموزش دادن شود و در معرض آموزش مستقیم قرار گیرد.

به این ترتیب انواع بازی های مادربزرگ‎ها را بررسی كنید تا به مفاهیم و هدف‎هایی كه در دل آن‎ها نهفته است دست پیدا كنید و توجه داشته باشید كه مبادا كه با تفكرِ آموزش، این بازی ها را لوث كنید !




موسسه مادران امروز

..........................

کودکان و مسئله پرخاشگری


سرزنش هایی که در انتها باعث از بین رفتن اعتماد بنفس کودکان نسبت به عملکرد خود می گردد و بهمین منظور دائم تلاش می کنند تا بجای برآورد و بیان خواسته های خود به خواسته های دیگران توجه کنند چون آموخته اند که عملکرد ایشان اغلب مورد سرزنش و نکوهش قرار گرفته و ناگزیر برای بدست آوردن نوازش از جانب والدین و نزدیکان خود می بایست اینگونه عمل کنند.متاسفانه این عملکرد والدین در بسیاری مواقع با شکست روبرو می گردد زیرا هنگا میکه کودک کاری مورد انتظار را انجام می دهند، ولی نوازش دریافت نمی کند احساس می کند که به او خیانت شده است. بهمین دلیل بعدها او دچار مشکل شده و راه حل را در گرفتن انتقام با شکستن هنجارها و یا پرخاشگر می گردد. در اینجا نمونه هایی از این موضوع در زیر ارائه شده است

نوازش داده نمی شوند تا کودک "زیاد لوس نشود

چون نوازش دریافت نمی کنند، یاد می گیرند که بعدها در زندگی نیز آن را قبول نکنند و به این ترتیب هیچوقت یاد نمی گیرند که بگویند متشکرم. حتی در عوض آن گاها می گویند " برو بابا اینکه چیزی نبود" بعبارت دیگر آنقدر به این رفتار عادت کرده است که هر عملی برای او پیش پا افتاده و نا چیز است


غوره نشده مویز نشو

برخی از والدین از براز تحسین خودداری می کنند و حتی کلمه "آفرین" را بمنظور ایجاد انگیزه ای برای موفقیت های بزرگتر ادا نمی کنند. بدین ترتیب کودک در سراسر زندگی آینده اش از کوههای بدون قله بالا می رود و زجر سقوط در دره های بی انتها را احساس می کند، زیرا هرگز به پاداشی که انتظارش را می کشند نمی رسند. این گروه اگر چه از تلاش دست بر دار نیستند اما، خشم و ناکامی او هر دم افزایش می یابد تا آنجا که در آن غرق می شوند و بالاخره کار به مناظره و دشمنی می کشد

موفقیتهای کودک فهمیده نمی شود

موفقیتهای کودک فهمیده نمی شود، و لذا بحساب نمی آید. کوروش مدال جایزه اول مسابقه مقاله نویسی مدرسه تحت عنوان "بهترین راه مبارزه با عدم توازن بین المللی" را به خانه آورد. اما کوروش بعدا تصادفا می شنود که مادرش ضمن صحبت به دوستی می گوید "مقاله نویسی کوروش بعد نیست". او این صحبت را بدون درک موفقیت بزرگ پسرش با دیگری درمیان می گذارد و متوجه سعی و تلاش سخت پسرش برای بدست آوردن این موقعیت بزرگ نمی گردد

تو هیچوقت کاری را درست انجام نمی دهی

بعبارت دیگر آنطور که من می خواهم انجام نمی دهی. فردی سالها تلاش می کند و پس از مرارت های بسیار به درجه دکتری می رسد و در روانپزشکی تخصص می گیرد اما، یک روز که به ملاقات مادرش می رود و در گفتگویی مادرش به او می گوید "دکتر شدی خیلی خوب، اما چرا رفتی روانپزشک شدی. نمی توانستی یک تخصص بهتر بگیری". بعبارت دیگر پیام والد این است. اینطور که هستی نباش. آن چیزی باش که من همیشه در رویا هایم از تو داشتم. آخ چقدر دلم می خواست تو جراح می شدی که مردم بگویند پسر او جراح است

کامل نیست

مریم و فراز روزها با شوق و ذوق تمام وقت صرف می کنند تا دیوار های اتاق را رنگ تازه بزنند. سپس از پدرشان می خواهند تا بیایید و درباره کارشان نظر بدهد، درهمین حال منتظر تعریف و تمجید پدر می باشند بخاطر رنگ و نقاشی جدید اتاق اما تنها چیزی پدر می گوید این است. بد نیست البته آن گوشه سقف را هم انگار فراموش کردید

سرقت نوازشها

جوانی که نشان بهترین دانشجوی سال را می گیرد و با افتخار و غرور از سالن بیرون می اید با این حرف مادر روبرو می شود که پسرم برو خدا را رو شکر کن چون تمام عمر برایت دعا کردم و تو همه این تشویق ها و ستایش ها را رو مدیون خداوند هستی. در واقع پیامی که این جا ذکر می گردد این است که مادر انتظار ستایش دارد. قدردانی زمانی بی ریا بر زبان می آید که طرف مقابل خواستار آن نباشد. کودکان موقعی یاد می گیرند که از صمیم قلب بگویند متشکرم که بشنوند والدینشان از صیمیم قلب بگویند متشکرم

مخدوش شدن نوازشها

زیباترین و با ارزشترین مهر تایید های دیگران، در مقابل سخنان پدر و یا مادر پشیزی ارزش ندارد. مانند این جمله: آنها چی می فهمند، تازه تو زندگی ما نیستند که ببینند یا لیسانس مدرسه عالی خوبه اما اگر مثل پسر عموت رفته بودی دانشگاه هاروارد و مدرک آنجا رو می گرفتی آن یک چیز دیگه بود

موفقیت ها دست کم گرفته می شوند


امیر هم کار می کند و هم به دانشگاه می رود. همچنین اعلی رغم کار تمام وقت او موفق می شود تا بورسیه تحصیلی رایگان را برای درجه دکترا در دانشگاه آکسفورد را بدست آورد. پدر امیر از این وضعیت راضی نیست و می گوید آخر می خوای بری خارج چیکار؟ اینهمه درس خوندی و ما کمکت کردیم حالا بجای اینکه بر گردی عصای دست ما برای زمان پیری باشی می خوای بری خارج. آخه این هم شد کار حسابی . بلی زندگی برای تلاشگران ابدی، مبارزه ای است بی حاصل برای بدست آوردن چیزی که اصلا وجود ندارد. شاید نکات بالا در نگاه اول زیاد مهم بحساب نیاید اما واقعیت این است بسیاری ازکودکان و بزرگسالانی که در گیر پرخاشگری و ناهنجاریهای اجتماعی می گردند ریشه در گذشته دور دارند. بعبارت دیگر نمی خواهند همچون گذشته مورد سرزنش قرار گیرند و حود را بهترین نشان دهند اگر چه شاید این عملکرد در جهت منفی باشد. شما در زندگی خود چگونه عمل می کنید آیا می خواهید دیگران را شبیه خود سازید یا آنها را بگونه ای تربیت نمایید که آرزوهای شما را برآورده سازند یا اجازه می دهید خودشان باشند و از آنچه که هستند لذت ببرند اگر چه با شما تفاوت داشته باشند

تهیه و تنظیم از دانیال خرسند




انتخابی از منابع گوناگون

خشونت تلویزیونی و پرخاشگری کودکان


امروزه به طور میانگین بچههای متولد شده تا ۱۸سالگی نسبت به دیگر فعالیتهای انفرادی (به جز خواب) وقت بیشتری را به تماشای تلویزیون اختصاص میدهند و پسرها بیشتر از دخترها تلویزیون میبینند .

و بچههای اقلیتهای فرهنگی بخصوص در خانوادههای تهیدست جزو تماشاکنندگان پر و پا قرص تلویزیون هستند. آیا به خاطر چنین اخباری است که بسیاری از کارشناسان از صدمه دیدن رشد احساسی- اجتماعی و آگاهی کودکان و نوجوانان احساس خطر میکنند.

تماشای تلویزیون از کودکی آغاز و حدوداً تا ۱۲ سالگی افزایش مییابد و بعد در سن نوجوانی و بلوغ تماشای تلویزیون کاهش مییابد.

یکی از موضوعاتی که میتواند تأثیر جهانی تلویزیون را ارزیابی کند این است که ببینید بچههایی که در نقاط دور افتاده هستند و به تلویزیون دسترسی ندارند نسبت به بچههایی که به این رسانه دسترسی دارند چه تفاوتی از خود نشان میدهند. (کرتین و ویلیام ۱۹۸۶ و هریسن و ویلیام ۱۹۸۶) قبل از آمدن تلویزیون، بچههای دبستانی در روستای «نوتل» در مورد تواناییهای خواندن و خلاقیت مورد آزمایش قرار گرفتند.

این تست روی بچههای هم سن و سالشان در کانادا هم که تلویزیون داشتند، انجام شده نتیجه این بود که بچههای روستای نوتل نتیجه تستشان بهتر بود. اما ۲ تا ۴ سال بعد از آمدن تلویزیون در این روستا نمره خواندن و خلاقیت بچهها کاهش یافت تا به سطح بچههای شهری رسید.

علاوه بر آن ظهور پدیده تلویزیون همراه با افزایش پرخاشگری بچهها در طول زمان بازیهای آزادشان بود. همچنین تلویزیون مشارکت نوجوانان را در فعالیتهای اجتماعی به طور قابل ملاحظهای کاهش داد.


اگرچه این یافتهها مقداری غیرعادی به نظر میرسند ولی بقیه تحقیقات نشان میدهد که بزرگترین تأثیر تلویزیون این است که بچهها را وادار میکند که تماشای تلویزیون را جانشین فعالیتهایی مانند گوش کردن به تلویزیون و خواندن کتابهای خندهدار یا رفتن به سینما کنند (هاتسن و دیگران ۱۹۹۲ و لیبرت و اسپرافکین ۱۹۸۹). البته الزاماً تماشا کنندگان تلویزیون وقت کمتری را به بازی با همسن و سالها و ارتباط با والدین و انجام تکلیفهای مدرسهشان اختصاص نمیدهند.

علاوه بر این به نظر میرسد بودن تلویزیون در مناطق دورافتاده تأثیری روی ادراک بچهها ندارد. در حقیقت مرور این موضوع اشاره به این نکته دارد که بچههای کوچک مقدار زیادی اطلاعات را از تلویزیون بخصوص برنامههای آموزشی کسب میکنند. (اندرسن وکلین ۱۹۸۸) و بنابراین تماشای حدوداً ۱۰ تا ۱۵ ساعت تلویزیون در هفته فکر بچهها را کند نمیکند و به رشد اجتماعی آنها صدمه نمیزند.

به هر حال بچههایی که بیشتر از همسن و سالهایشان تلویزیون میبینند عملکرد خوب کمتری نسبت به سایر بچهها دارند. در مجموع تأثیرات تماشای تلویزیون آنقدرها هم که کارشناسان میگویند منفی نیست، مگر اینکه بچهها بیش از حد تلویزیون ببینند بهطوری که وقت کمتری را برای فعالیتهای رشدیشان مثل بازی یا انجام تکالیف مدرسه اختصاص دهند.

در اوایل سال ۱۹۴۵ شکایات مطرح شده توسط والدین، معلمان و متخصصین رشد کودک، رئیس کمیته بزهکاری نوجوانان در مجلس سنا را واداشت تا ضرورت وجود صحنههای خشن در برنامههای تلویزیونی را زیر سؤال ببرند، به طوریکه معلوم شد که تلویزیون آمریکا به طرز غیرباور کردنی خشن است.

بیش از ۸۰درصد برنامههای شبانه حداقل یک صحنه فیزیکی خشن دارد و تخمین زده میشود که به طور میانگین بچهها تا ۱۶سالگی شاهد ۱۳هزار صحنه کشتار از تلویزیون میباشند. (گربنر و دیگران ۱۹۸۶ و سیگنوریلی ۱۹۸۷). در حقیقت اغلب برنامههای تلویزیونی خشن ویژه کودکان طراحی شده است بخصوص کارتونهایی که آخر هفته پخش میشود که حدوداً ۲۰ صحنه خشن در هر ساعت پخش میکند. (سیگنوریلی، ۱۹۹۱).

اگرچه اغلب مردم معتقدند که غیرممکن است به تصویر کشیدن صحنههای خشن به صورت کمیک (کمدی) روی رفتار کودکان تأثیر بگذارد، ولی تحقیقات شفاهی و مکتوب چیز دیگری را بیان میکند.

رابرت لیبرت و جومیسی اسپرافکین (۱۹۹۸) چند نمونه ناراحت کننده را یافتند مبنی بر اینکه دیدن این چنین صحنههای خشن از تلویزیون روی رفتار بچهها تأثیراتی میگذارد به عنوان مثال: در لسآنجلس خدمتکاری بچه ۷ سالهای را در حالیکه داشت خرده شیشههایی را داخل خورشت میریخت، گرفت.

این عمل به عنوان یک آزمایش توسط کودک صورت میگرفت تا ببیند آیا همانگونه خواهد شد که در تلویزیون دیده بود. تعداد زیادی از مطالعات آزمایشی و تحقیقات مرتبط یک حقیقت را آشکار میکند. بچهها و نوجوانانی که صحنههای خشن زیادی را از تلویزیون تماشا میکنند به نسبت بچههای هم سن و سال خود که این صحنهها را کمتر میبینند تهاجمیتر هستند.


در حقیقت یک رابطه مثبت بین تماشای صحنههای خشن از تلویزیون و تهاجم در میان بچههای پیشدبستانی، دبستانی، دبیرستانی و جوانان در آمریکا و پسرها و دخترهای دبستانی در استرالیا، کانادا، فنلاند، انگلیس و هلند ثبت شده است. مطالعات نشان میدهد که یک رابطه متقابل بین صحنههای خشن تلویزیون و تهاجم وجود دارد.(ارونه ۱۹۸۲، هیومن و دیگران ۱۹۸۴).

حداقل نتیجه این تحقیقات میتواند این باشد که تماشای مداوم تلویزیون میتواند منجر به گسترش خشونت و دشمنی و رفتارهای ضد اجتماعی گردد که مکرراً تکرار شود. در حقیقت موقعیکه رول هیوزمن (۱۹۸۶) سرنوشت پسر بچههایی را دنبال میکرد که ۳۰ ساله شده بودند، او دریافت که تمایل آنها به تماشای تلویزیون در ۸سالگی نه فقط میتوانست خشونت و تهاجمی بودن آنها را در دوران بلوغ پیشبینی کند بلکه میتوان انتظار خشونتهای جدی را نیز از آنها داشت.

نه تنها بچهها براساس این صحنههای خشن عمل میکنند بلکه از این صحنهها تأثیر میپذیرند. به عنوان مثال عادت به دیدن صحنههای خشن باعث میشود کودک دنیا را یک مکان پر خشونت (خشونتبار) بداند، یعنی اعتقاد به دنیای پست پیدا کند که تمایل به راهحلهای خشن برای حل مشکلات، پیامد این تفکرات است.

در حقیقت بچههای ۹-۷ ساله که تمایل بیشتری به دیدن صحنههای خشن دارند بیشتر از دیگران معتقدند که این نمایشها جلوهای از دنیای واقعی است. در روش مشابه تکرار و تمدید تماشای صحنههای خشن از تلویزیون بچهها را در برابر صحنههای خشن بیتفاوت میکند. (دراب من و توماس ۱۹۷۷-۱۹۷۴). این فرضیه حساسیتزدایی در مورد بچههای ۱۰ تا ۸ ساله و یک گروه کنترل مورد آزمایش قرار گرفت. نیمی از بچهها در این مطالعه یک فیلم مهیج خشن را تماشا کردند در حالیکه بچههای دیگر یک نمایش مهیج به دور از خشونت (مسابقه والیبال) را تماشا کردند.

بعد از آن همه بچهها برای یک آزمایش فیزیوگرافی و برای ثبت میزان واکنش در یک محل جمع شدند. سپس از هر بچه خواسته شد که فیلمی را جداگانه ببیند، در حالیکه بچههای دیگر در اتاقی دیگر بودند. بعد از دیدن فیلم به بچه گفته شده که پهلوی بچههای دیگر بیاید، البته به او گفته شد ممکن است وسایل خوب کار نکند و بعد از آن صحنههایی از دعوای بچهها نشان داده شد و انتهای فیلم با صدای برخورد شدید تمام شد و دوربین افتاد و نوار ویدئو قطع شد.

نتایج جالب بود، بچههایی که قبلاً برنامه خشن دیده بودند کمتر از نظر فیزیولوژیکی تحریک شدند و آنهایی که فیلم غیرخشن دیده بودند واکنشی برعکس داشتند. به نظر بچههایی که فیلم خشن دیده بودند به دلیل اعتقاد آنها که این یک دنیای واقعی خشن است واکنش کمتری نشان داده شد و کمتر کمک خواستند.

ظاهراً تماشای صحنههای خشن به حساسیت هیجانی تماشاگران میآموزد که تهاجم را به تأخیر بیندازند (واکنش شدید را) و این میتواند دلیل بر آن باشد که چرا بچهها بعد از دیدن صحنههای خشن از تلویزیون تاب و توان تحمل پرخاشگری را دارند.

 



وزارت آموزش و پرورش ایران

.............................

تاثیر بازی در پرورش خلاقیت کودکان

پنجشنبه 13 تیر ماه سال 1387

خلاقیت زیباترین و شگفت انگیزترین خصیصه انسان است . غنا و پویایی و بقای هرفرهنگ و تمدنی به خلاقیت مرمان آن بستگی دارد و این واقعیت را تاریخ بارها به اثبات رسانده است . از طرف دیگر هم همان طور که می دانیم دوران کودکی از نقش حساس وتعین کننده برخوردار است. توجه به این دوران تا آن جا است که اولا کودکی خصوصا" سنین آغاز آن از جانب روان شناسان و صاحب نظران تعلیم و تربیت غالبا" به عنوان برجسته ترین مرحله در تکوین شخصیت انسان شناخته شده است . ثانیا" وجود تعارضات ، اختلالاتو نابسامانی های روانی در این سنین را از عوامل اساسی در سراسر زندگی دانسته اند .

پژوهش های روان شناسی و تعلیم و تربیتی و نیز تجارب گرانبهای کودکستان ها نشان می دهند که آغاز رشد آفرینندگی در کودکان  در سنین آمادگی و پیش از دبستان است . در این سنین رابطه جدیدی میان تفکر و عمل وی پدیدار می گردد و تلاش کودک برای شناخت عجایب و شگفتی های محیط پیرامونش جدی تر می شود این فراگیری و شناخت عمدتا" از  طریق تجربه عملی صورت می پذیرد . این تجربه عملی یا بازی یکی از اعمال روزمره زندگی هر کودک است و کوششی است که به تمام  وجود او بستگی دارد . بدون تردید می توان گفت که بازی بهترین شکل فعالیت طبیعی هر کودک محسوب می گردد و مناسب ترین  راه برای بروز و رشد استعداد او به شمار می رود .

در جریان بازی است که نیروهای ذهنی و جسمی کودک ، یعنی : دقت ، تخیل ، نظم و ترتیب ، چالاکی و غیره رشد می یابند و علاوه بر اینها برای کدک ، محرک و انگیزه ای میشود در جهت کسب تجارب اجتماعی .

با توجه به مقدمه فوق می توان گفت که : به طور کلی بازی به معنی دقیق کلمه شامل فعالیت  هائی می شود که عاری از هدف خارجی بوده اختیاری ، دلپذیر و فاقد سازمان باشد .

بازی متاثر از عوامل بسیار زیادی است که هر کدام از این عوامل به نوبه خود نوع و چگونگی بازی کودکان و نوع سایلی که کودکان برای بازی انتخاب می کنند و یا برای آنان در نظر گرفته می شود را تعیین می کنند . که پاره ای از این عوامل عبارتند از :


سن و رشد کودک : امروزه ما به گزارشات و مقالات بی شماری بر می خوریم که توضیح می دهند کدام اسباب بازی عملا" با کدام ماه از رشد و تکامل کودک متناسب است .

محیط زندگی : در این رابطه شرایط آب و هوایی ، محیط روستائی و شهری ، اب و هوای گرم و سرد و غیره هر کدام بازی های خاص خود را ایجاب می کنند .

ظرفیت کودک : توانائی های  کودکان نیز از جمله عوامل تعین کننده در بازی ها می باشند .

 وضعیت اقتصادی : بازی و وسایل آن در جوامع محروم و غنی ثروتمند از تفاوت های فاحشی بر خوردارند .

فرهنگ : در بسیاری از موارد فرهنگ تعیین کننده بازی های خاص می باشد در اغلب موارد این فرهنگ است که تعیین می کند دختران باید چه بازی ها و پسران باید به چه بازی هایی بپردازند .

جنسیت : در بسیاری از موارد جنسیت خود عامل تعیین کننده ومشخص کننده بازی به شمار می رود .

در جریان بازی است که نیروهای ذهنی و جسمی کودک یعنی دقت ، حافظه ، تخیل ، نظم و ترتیب ، چالاکی و ... رشد می یابند.

بازی نقش مهمی را در رشد کودک ایفا، می کند . علاوه بر این انسان به عنوان موجودی اجتماعی ، نیاز دارد که به گروهی تعلق داشته باشد و خود را بخشی از آن بداند . بازی در این رابطه وظایف متعددی در سطوح مختلف رشد به عهده می گیرد که در ارضاء روابط  با رشد شناختی باعث افزایش  مهارت ها در برنامه ریزی ، توانایی حل مشکلات ، مهارت در وضعیت تحصیلی و دست یافتن به دوراندیشی و غیره می گردد .

 

کودک از راه بازی می تواند به استعدادها ، توانائی ها ، خواست ها ضعف ها و نکات مثبت و منفی خود پی ببرد و لذا با شناخت ویژگی های خود ساخت شخصیتی خود را تحکیم بخشد .

و لیکن با توجه به اهمیت و محور بحث در رابطه با تاثیر بازی در پرورش خلاقیت کودکان در صدد هستیم تا به تاثیر یکی از انواع بازی در پرورش خلاقیت کودکان بپردازیم .


 در میان اقسام بازی ، بازی هایی که آفریده خود کودکان است  و ما آنها را بازی های ابتکاری یا موضوع دار و نقش دار می نامیم اهمیت ویژه ای  دارند . در این بازی ها خردسالان آنجه را که در محیط زندگی خود از فعالیت بزرگسالان می بینند ، تقلید می کنند . بازی های ابتکاری به شخصیت کودک شکل می بخشد و از این رو وسیله پردازشی در تربیت او محسوب می شود .

 رفتار و حرکات کودکان در بازی همیشه قیقی است ، احساسات و تاءثرشان حقیقی و صادقانه است . به عنوان نمونه کودک می داند که عروسک یک نوع بازیچه است با وجود این مانند موجودی جاندار دوستش دارد . هنگامی که او در بازی نقش بزرگسالان را ایفاء می کند ، این تنها یک تقلید ساده نیست ، ابتکار و خلاقیت نیز در آن دیده می شود . کودک از تجربیات شخصی خود نیز بهره می گیرد . ابتکار و خلاقیت کودکان  در آفرینش موضوع بازی و در تجسس  وسایل جهت عملی ساختن آنها ظاهر می گردد . با کمک بازی های ابتکاری می توان مسائل مهم تربیتی را حل کرد . نقشی که کودک در بازی های ابتکاری برای خود انتخاب می کند انعکاسی است از خواسته ها و آرزوهای کودک . فعالیت فکری کودک ضمن بازی ابتکاری همه جوانب شخصیت کودک در اتحاد و همکاری با همبازی ها شکل می گیرد . ضمنا" می توان خلاقیت و فعالیت فردی کودک را در بازی های جمعی که به طرز صحیحی تشکل یافته باشد  تکامل بخشید .بدین ترتیب بازی های ابتکاری چون وسیله ای پر اهمیت در رشد همه جانبه کودکان با دیگر انواع فعالیت های آنان مربوطاست و این خود ارزش والای بازی های ابتکاری را در روند تربیتی کودک نشان می دهد .

کودک ضمن ایفای نقش ، خصوصیت شخصی خود  را نیز ظاهر می سازد . بنابر این بازی های ابتکاری نقش مهمی در فعالیت ثمربخش و خلاقانه کودک ایفاء می کند . و اما مهم ترین نکته ای که در این رابطه وجود دارد و باید به آن  اشاره شود این است که مربی نباید موضوع بازی را به کودکان تحمیل کند . او در این صورت حس ابتکار و نیروی تخیل و استقلال را از آنها سلب می کند . مربیان تعلیم و تربیت متذکر شده اند که بازی فعالیت مستقلانه کودکان و آفریده خود آنان است و بسیار مهم است که بازی ها قالبی نباشد و راه را برای بروز ابتکار کودکان یگشایند . مهم آن است که بازی ساخته و پرداخته فکر خودشان باشد . فضای بازی هم باید به گونه ای باشد که رغبت و تخبل و تفکر را برای کودک فراهم آورد . در حقیقت کودک باید به سوی بازی های برانگیزنده سوق داده شود .

 

 

.................................


تاثیر بازی های رایانه ای بر شخصیت کودکان


روان شناسان می گویند بازی به معنی تلاش و فعالیت لذت بخش، خوشایند و مفرح است و برای رشد همه جانبه کودک ضرورت دارد. نخستین گروهی که کودک بعد از خانواده در پیش رو دارد گروه های بازی دوران کودکی است که از این طریق کودک احساس تعلق به گروه و عضویت در آن را تجربه می کند.از خصوصیات کودکان می توان فعال بودن، خوشحالی، خیال پردازی، کنجکاوی کردن و پرسشگر بودن را نام برد و بازی همه این خصوصیات را دارد و برای کودکان خوشایند است و احتیاجی به تشویق کودک برای انجام آن نیست زیرا وی به طور ذاتی آن را دوست دارد.در بازی ها باید مراقب بود که بر فضای بازی کودکان پستی، شیطنت یا خیانت حکم فرما نشود و عفت، صداقت، امانت، عطوفت و صفا و عفو و گذشت حاکم شود.

● تاثیر بازی های رایانه ای

«رایانه»، این پدیده جدید دانش بشری در همه شئون زندگی انسان راه یافته است و مانند دیگر ساخته های دست بشر دو رو دارد؛ یک روی آن استفاده صحیح در کارها و کمک به رشد و سعادت انسان است و روی دیگر آن استفاده غلط است که به طور معمول در غیر موارد علمی و شغلی از آن استفاده می شود.آن چه بیشتر کودکان و نوجوانان را شیفته خود می کند بازی های رایانه ای است. پیشرفت کیفیتی این بازی ها به فاصله کوتاهی در ایران رواج یافته و بازار اسباب بازی و لوازم سمعی و بصری را به تسخیر خود درآورده است.عامل دیگری که بر تعداد طرفداران این بازی ها افزوده؛ قیمت مناسب آن ها برای مصرف کننده است. علاوه بر این چون کودکان ونوجوانان خود در بطن بازی هستند برای آن ها بسیار جذاب است. این بازی ها با استفاده از تصاویر پرتحرک و صداهای مهیج، دنیایی از هیجان را به انسان های تشنه جنب و جوش ارزانی می کند و همین جاذبه روح و جسم آنان را مطیع خود می سازد و به عالمی از تخیلات می برد که خود را محور و قهرمان اصلی ماجرا می پندارند.به طور کلی می توان مزایای بازی های رایانه ای را این گونه خلاصه کرد:

- باعث هماهنگی چشم و دست و پرورش عضلات ظریف کودک می شود.

- به کودکان کمک می کند تا مهارت هایی را تمرین کنند.یادگیری را آسان و توجه بچه ها را جلب می کند.مفاهیم و مبانی ریاضیات را با کمک شکل های کودکانه آموزش می دهد.با رایانه هر چند بار که بخواهند می توانند موضوعی را ببینند و مرور کنند.کودک بدون کثیف کردن لباس ها و اطراف می تواند به راحتی نقاشی بکشد و رنگ ها را عوض کند.رایانه برنامه های متنوعی دارد که به کودکان امکان می دهد تا نقاشی ها یا داستان هایی را خلق کنند و یا بازی هایی وجود دارد که آن ها را به تاریخ یا جغرافیا علاقه مند می کند.بازی های رایانه ای بچه ها را وارد دنیایی می کند که کنترلش در دست آن هاست و به همین دلیل از این بازی ها لذت می برند.در کنار این مزایا بازی های رایانه ای معایبی هم دارند که عبارتند از:

الف) آسیب های جسمانی:

به گفته پزشکان به دلیل خیره شدن مداوم به صفحه نمایش رایانه، چشمان فرد به شدت تحت فشار نور قرار می گیرد و دچار عوارض می شود. مشاهدات نشان می دهد که نوجوانان چنان غرق بازی می شوند که توجه نمی کنند تا چه حد از لحاظ بینایی و ذهنی به خود فشار می آورند و به دلیل این که کودک در یک وضعیت ثابت تا ساعت ها می نشیند ستون فقرات و استخوان بندی او دچار مشکل می شود. هم چنین احساس سوزش و سفت شدن گردن، کتف ها و مچ دست از دیگر عوارض کار ثابت و طولانی مدت با رایانه است.پوست هم در معرض مداوم اشعه هایی قرار می گیرد که از صفحه رایانه پخش می شود و ایجاد تهوع و سرگیجه به خصوص در کودکان و نوجوانانی که زمینه صرع دارند، از دیگر عوارض بازی های رایانه ای است.


ب) آسیب های روانی

۱) کاهش روابط خانوادگی: باتوجه به این که زندگی در کشور ما نیز به طرف ماشینی شدن پیش می رود و در بعضی خانواده ها زن و مرد شاغل هستند و یا بعضی از مردان بیش از یک شغل دارند خود به خود روابط عاطفی و در کنار هم بودن خانواده کمتر شده و عده زیادی از این وضع و وجود تلویزیون به عنوان جعبه جادویی که باعث سر شدن روابط خانوادگی شده است ناراضی هستند و حالا نیز جعبه جادویی دیگری با جاذبه سحرآمیزتری به نام رایانه بر این وضعیت اضافه شده و مشکلات را دوچندان کرده است.

۲) تقویت حس پرخاشگری: مهم ترین مشخصه بازی های رایانه ای حالت جنگی اغلب آن هاست و این که فرد باید برای رسیدن به مرحله بعدی بازی با نیروهایی به اصطلاح دشمن بجنگد. استمرار چنین بازی هایی کودک را پرخاشگر و ستیزه جو بار می آورد.

خشونت مهم ترین محرکه ای است که در طراحی جدیدترین و جذاب ترین بازی های کامپیوتری به حد افراط از آن استفاده می شود.

۳) افت تحصیلی: به دلیل جاذبه ای که این بازی ها دارد، بچه ها وقت و انرژی زیادی را صرف بازی با آن می کنند، حتی بعضی از کودکان صبح ها زودتر از وقت معمول بیدار می شوند تا قبل از مدرسه رفتن کمی بازی کنند و وقت های تلف شده را هم به این صورت جبران می کنند.

۴) گوشه گیری و منزوی بودن: کودکانی که به طور مداوم با این بازی ها درگیرند، درونگرا و در جامعه منزوی و در برقراری ارتباط با دیگران ناتوان می شوند. روحیه انزواطلبی باعث می شود که کودک از گروه هم سالان جدا شود که این خود سرآغازی برای بروز ناهنجاری های دیگر است.

۵) کندی ذهن: در این بازی ها به دلیل این که کودک و نوجوان با ساختنی ها و برنامه های دیگران به بازی می پردازد و کمتر قدرت دخل و تصرف در آن ها را پیدا می کند، اعتماد به نفس او در برابر ساختنی ها و پیشرفت دیگران متزلزل می شود. تصور بیشتر خانواده ها این است که در بازی های رایانه ای فرد در بازی مداخله فکری مداوم دارد اما این مداخله فکری نیست بلکه این بازی ها سلول های مغزی را گول می زند و از نظر حرکتی نیز فقط چند انگشت کودک را حرکت می دهد! پس باید توجه داشته باشیم که هرچه در این مسیر حرکت کنیم و حضور رایانه را در زندگی فرزندانمان بیشتر گسترش دهیم، انسان هایی را تحویل جامعه خواهیم داد که سرخورده، افسرده، غیرمتحرک و غیر سازنده خواهند بود و ابتکار عمل و خوداتکایی نخواهند داشت در حالی که جامعه ما نیاز به انسان هایی، خلاق، مبتکر و متفکر دارد.

.................................


مقدمه : شاید امروز کمتر بچه ای به سراغ بازیهای سنتی و محلی برود و برای گذراندن وقت خود با دوستان به کوچه برود و با آنها بازی کند . اکثر آنها ترجیح می دهند بیشتر وقت خود را در دنیای فناوری و دیجیتال بگذرانند و به بازیهای رایانه ای سرگرم شوند .جاذبه بازیهای رایانه ای امروزی بسیار شگفت انگیزتر از بازیهای سنتی قدیمی است و اینکه کودکان ، نوجوانان و جوانان و گاهی بزرگترها جذب اینگونه بازیها می شوند بی دلیل نیست . جوانان امروزی با عرصه های جهانی مواجه شده اند که مرزهای فیزیکی و جغرافیایی کشورها و فرهنگ را درنوردیده است و فرهنگ جهانی رسانه ها برای آنها یک قدرت متحدساز و نوعی آموزش فرهنگی است که به آنها می آموزد چگونه مصرف کنند ، چگونه رفتار کنند ، به چه فکر کنند ، احساساتشان چگونه باشد ، به چه اعتقاد داشته باشند ، از چه بترسند و به چه تمایل داشته باشند . گرچه بازیهای رایانه ای بعنوان یک ابزار تفنن و درجهت پرکردن اوقات فراغت نوجوانان و جوانان ارزیابی می شود اما واقعیت این است که این بازیها در مقایسه با بازیهای فیزیکی و سنتی سالم توسط اقشار و گروههای سنی متنوعی در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرند که گروه سنی نوجوان به دلیل حساسیت بالا در ارضای احساس کنجکاوی و اقتصادی سنی خود و نیز رشد دنیای سایبر در جامعه بیش از هرگروه و طبقه ای با این نوع بازیها در گیر و دارای مشغله فکری است .
از سوی دیگر دنیای بازیهای رایانه ای و فعالیتهای متأثر از آن با توجه به مشغله های فکری اجتماعی و اقتصادی که خانواده ها دارند و رها شدن نوجوانان در انتخاب انواع بازیهای مورد نظرشان می تواند در حد فوق العاده ای به نسل جوان و حتی جوان را تهدید کرده و با القای تفکرات و باورهای نا به هنجار به ذهن آنان فرهنگ جامعه را در آینده با دگرگونی های غیرقابل تصوری مواجه نماید .
بازیهای رایانه ای به دلیل در اختیار قراردادن فضای تجربه مجازی باعث پرورش توانایی های ذهنی است . معیار اصلی در تعیین این بازه ها یکسانی اثرات موارد نامناسب موجود در محصولات بر مخاطبین که در یک گروه سنی قرار بگیرند اثرات موارد نامناسب بر روی آنها یکسان خواهد بود . پس از مشخص شدن گروه های سنی و معیارهای رده بندی ، استخراج چگونگی ارتباط مشخص نمودن این نکته است که وجود هر معیار منجربه قرارگرفتن محصول در کدام گروه سنی می گردد .

تاریخچه بازیهای رایانه ای :
در اوایل دهه 60میلادی رایانه وسیله ای خاص و تا حدودی تجملی به شمار می آمد که در دسترس همگان نبود . راسل از دانشجویان دانشگاه ام آی تی نخستین بازی رایانه ای را با نام اسپیس وار نوشت که روی رایانه ای به نام PDP1 که اندازه ای در حدود یک اتومبیل داشت اجرا می شد و داستان بازی همان جنگ سفینه ها بود که شما باید سفینه طرف مقابل را نابود می کردید .
بعد از آن شرکت آتاری در سال 1972 با «پینگ» ( یک بازی تنیس روی میز رایانه ای شده ) آغاز شد و سپس هم در نظام سخت افزاری و هم در نظام نرم افزاری شروع به رشد کرد . مهاجمان فضایی       ( کلول و پاینر2000 ) بازی دیگری که در سال 1997 در شرکت تایتو نوشته شد . شامل عناصر کلاسیک یک بازی رایانه ای بود . پس از آن بازیهای ویدئویی سیر تکاملی خود را طی کردند ولی در 5 سال اخیر با پیشرفت هایی که در سخت افزارهای ساخت و اجرای بازی ایجاد شده این محصول جایگاه خود را در جهان پیدا کرده است .
چنانچه میزان درآمد و سود شرکت های فیلم ساز و بازیهای رایانه ای را ملاک قرار دهیم به گزارش بسیاری از سایتها صنعت بازیهای رایانه ای از سینما پیشی گرفته است . آمارها نشان می دهد که روند تولید بازیهای رایانه ای به 4-3 هزار بازی در سال می رسد و با شتاب زیاد در جامعه جهانی در حال گسترش است . ( سایت جامع مدیریت ، مدیریار )
در سال 1980 محققان شروع به ارزیابی تأثیر پرداختن با بازیهای رایانه ای – ویدئویی ، در حوزه های گوناگون شامل سلامتی ، هماهنگی چشم و دست ، عملکرد مدرسه و آسیب شناسی روانی کردند . نتایج اولیه ارائه شده در یک کنفرانس حمایت شده به وسیله آتاری در سال 1983 بر جنبه های مثبت پرداختن به بازیها تأکید داشت . ( فانک و بوچمن 1996 )


پیدایش بنیاد ملی بازیهای رایانه ای : 
مصوبه پانصد و هشتاد و چهارمین جلسه مورخه 31/3/1385 شورای عالی انقلاب فرهنگی بازیهای رایانه ای به لحاظ تأثیرگذاری خود در زمینه فرهنگ سازی ، رشد و تکوین شخصیت فرهنگی و علمی و ایفای نقش های آموزشی و کمک آموزشی و همچنین پرنمودن بخشی از اوقات فراغت گروه های سنی مختلف جامعه از جایگاه ویژه ای برخوردار می باشد . بنا به اهمیت مزبور ، توجه بیش از پیش به برنامه ریزی برای تولید محصولات فرهنگی جدید ( همچون بازیهای رایانه ای مناسب ) و اهتمام ویژه به امر نخبگان جهت شناسایی و ساماندهی آنان به منظور بهره گیری بهتر از این قشر ممتاز از ضرورت بالایی برخوردار است .

براساس این ضرورت بنیاد ملی بازیهای رایانه ای برای برنامه ریزی و حمایت از فعالیت های مرتبط در تمامی زمینه های فرهنگی ، هنری و فنی صنعت بازی های ویدئویی و رایانه ای زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس گردید .

هدف از تأسیس بنیاد : 
تبیین ، تقویت و ترویج مبانی فرهنگی و هویت اسلامی – ایرانی از طریق این صنعت با نگاه ویژه به کودکان و نوجوانان .
- حمایت کامل از ظرفیت های موجود این صنعت در کشور با رویکرد بومی سازی و تقویت داخلی و حمایت و نظارت بر گسترش فرآیند تولید ، تأمین ، واردات ، آماده سازی ، تکثیر و توزیع انواع بازیهای ویدئویی و رایانه ای .
- تلاش در جهت تولید و تأمین دانش فنی و نیز امکانات و تجهیزات وابسته به آن در تمامی حوزه ها و قالب متفاوت سخت افزاری و نرم افزاری .

وظایف بنیاد : 
- تهیه و تنظیم راهبردها و سیاست ها در زمینه بازیهای رایانه ای جهت ارائه به شورای عالی انقلاب فرهنگی برنامه ریزی و طراحی کلان در زمینه بازیها در ابعاد مختلف تفریحی ، آموزشی و کمک آموزشی .
-  استفاده از ظرفیت های داخل و خارج از کشور به منظور رشد و ارتقاء صنعت بازیهای ویدئویی و رایانه ای  .
- تدوین استانداردهای لازم جهت بررسی کمی و کیفی واردات و صادرات محصولات بازیهای رایانه ای .
- تلاش در راستای تأمین حقوق مادی و معنوی تولید کنندگان و مصرف کنندگان بازیهای رایانه ای
- برنامه ریزی و حمایت از اجرای دوره های آموزشی و پژوهشی مورد نیاز با هدف تقویت مبانی نظری ، علمی و کاربردی اسلامی و ایرانی در حوزه بازیهای رایانه ای
- ایجاد زمینه برای رشد و شکوفایی خلاقیت های جوانان در صنعت سرگرمی و بازی
- برگزاری ، حمایت ، شرکت در همایش ها ، جشنواره ها و بازیهای ملی ، منطقه ای و جهانی
- ایجاد زمینه جهت رقابت های علمی ، فنی ، فرهنگی و هنری میان دست اندرکاران فعال در صنعت سرگرمی و بازی به منظور ارتقاء و رشد کمی و کیفی این صنعت
- تلاش در جهت توسعه همکاریهای بین المللی به ویژه با کشورهای اسلامی در زمینه صنعت بازیهای رایانه ای ( ویژه نامه دیده بان جوان « بررسی بازیهای رایانه ای » )



نظام رده بندی بازیهای رایانه ای در ایران : 
اغلب کشورهای جهان در بحث بازیهای رایانه ای یک نظام رده بندی متناسب با فرهنگ ، ارزش های خود را طراحی کرده اند . در کشور ما نیز به دلیل تفاوت های زیادی که با فرهنگ غربی یا فرهنگ آمریکایی و اروپایی از ابعاد ارزشی و مذهبی وجود دارد بیش از هر کشور دیگری چنین نیازی احساس می شود . با این حساب از زمستان 86 تا پایان تابستان87 کار عمیقی با همکاری 20 کارشناس مطرح کشور در قالب تیمهای مذهبی ، روان شناسی ، جامعه شنابا این حساب از زمستان 86 تا پایان تابستان87 کار عمیقی با همکاری 20 کارشناس مطرح کشور در قالب تیمهای مذهبی ، روان شناسی ، جامعه شناسی و رسانه ای آغاز شد که طی آن نظام ملی رده بندی بازیهای رایانه ای با عنوان « ESRA » تدوین گردید .
بر همین اساس رده های سنی بازیهای رایانه ای در قالب 6 گروه سنی به ترتیب بالای 3 سال ، 7 سال ، 12 سال ، 15 سال ، 18 سال و 25 سال تعیین شد .
درحال حاضر نظام های معتبر رده بندی بازیهای رایانه ای در جهان تدوین شده اند که از جمله آنها می توان به نظام رده بندی سنی ESRB در آمریکا و کانادا ، نظام رده بندی PEGI در اتحادیه اروپا و CSRO در ژاپن اشاره داشت .
اما این نظام ها با وجو برخورداری از دقت بسیار بالا اکثر ارزشهای جامعه ما را پوشش نمی دهد .  ویژه نامه نوروز 88 روزنامه خراسان « گفتگو با بهروز مینایی رئیس بنیاد ملی بازیهای رایانه ای » )

نگاهی به وضعیت بازی سازی در ایران : 
در ایران صنعت بازی سازی هنوز یک صنعت نوپا محسوب می شود . طبق اعلام بنیاد بازیهای رایانه ای ، تعداد تولیدکنندگان داخلی بازیهای رایانه ای به 30 کشور می رسد و این درحالی است که تعداد بازیهای رایانه ای تولید شده توسط آنها از مرز 150 اثر گذشته است . شاید بتوان اولین بازی جدی و کامل ساخته شده را همان بازی « رانندگی در شهر تهران » دانست که به رغم سرمایه گذاری هنگفتی که از سوی یک ارگان رسمی  نیروی انتظامی ) بر روی آن انجام شد به موفقیت موردنظر دست یافت . اکثر بازی سازان ایرانی از هزینه های بالای ساخت یک بازی گله می کنند و به تعداد زیاد متخصصانی که بایست بکارگرفته شود .
بازار غنی ایران و میلیون ها بازی کننده مشتاق ایرانی که نشان داده اند در صورت عرضه بازیهای با کیفیت داخلی استقبال خوبی هم از آنها می کنند در کنار اهتمام و علاقه و رقابت روزافزونی که در میان بازی سازان ایرانی دیده می شود این امید را می دهد که در آینده ای نه چندان دور شاهد دوران شکوفایی این صنعت در ایران و لبریز شدن بازار عناوین خوب داخلی باشیم .

معرفی برترین بازیهای رایانه ای با هویت ایرانی : 
1 – رانندگی در تهران : اولین مجموعه بازی مبتنی بر فناوری ایرانی با هدف آموزش و فرهنگ ترافیک در محیط شبیه سازی شده شهر تهران .
2 – لطفعلی خان زند : که در سال 1386 ساخته شده و بعنوان برترین بازی دومین جشنواره رسانه های دیجیتال انتخاب شد .
3 – مأمور ویژه : در این بازی ، بازیکن در جایگاه یک مأمور ویژه ، ابتدا خودروی خود را انتخاب می کند و در مراحل بعدی با کمک این خودرو به دنبال تعقیب و گریز در مرزهای شرقی قاچاقچیان را دستگیر می کند .
4 – مسابقات خیابانی : مسابقات خیابانی یک بازی سه بعدی در گونه « ژانر » شبیه سازی اتومبیل رانی است که بازیکن را در نقش یک راننده علاقه مند به مسابقات خیابانی قرار می دهد و طی اتفاقات و مسابقات متنوع در برخی از نقاط تهران بزرگ او را به یک راننده حرفه ای تبدیل می کند .
5 – قطار بازیها : نرم افزار قطار بازیها شامل 8 قسمت و متشکل از بازیهای مختلفی اعم از مسابقات الاغ سواری ، باغ سحرآمیز ، تیراندازی ، گرگم به هوا ، دوتایی ها ، پازل ، نقاشی و کارتون است .
6 – فرهنگ ترافیک : بازی دوبعدی فرهنگ ترافیک با نمایی از خیابان های اصلی اصفهان در ابعاد مختلف به آموزش مقررات راهنمایی و رانندگی می پردازد .
7 – پایان معصومیت : « ارشک » شخصیت اصلی این بازی یک مهندس است که در یک کارخانه پتروشیمی درنزدیکی عراق کار می کند در حالیکه ارشک دوست خود را در حمله هوایی جنگنده های عراقی از دست می دهد تصمیم می گیرد به فرار از چنگ نیروهای عراقی می گیرد که در همین حال با لیلا که یک باستان شناس است و در جستجوی بناهای تاریخی ایران است آشنا می شود و ... این بازی بعنوان برترین بازی المپیک بازیهای رایانه ای WCG شناخته شده است و در عین حال موفق به کسب 5 جایزه از نخستین جشنواره رسانه های دیجیتال شده است .


8 – والفجر 8 : بازی رایانه ای والفجر8 یک بازی استراتژیک برگرفته از 8سال دفاع مقدس در مناطق جنوب ایران است .
9 – نجات بندر : این بازی به بخشی از تایخ ایران در زمان جنگ جهانی دوم و بیان ضرورت دفاع از میهن می پردازد .
10 – بهشت بازی : شامل یک مجموعه بازی با محتوای مذهبی و براساس داستانهای قرآنی ، تاریخ ، روایات ، از جمله بازی جنگ خندق است .
11 – سفرهای ایرانگردی پویا و خپل : پویا پسری است که در آینده می خواهد بازرگان شود ، به همین دلیل به همراه بازرگانی به سفر می رود ، در این سفر به دلایلی از قافله جا می ماند و تنها می شود . پس تصمیم می گیرد که به تنهایی سفر خود را به دور ایران ادامه دهد .
12 – حسنی و لوبیا سحرآمیز : این بازی براساس داستان حسنی تنبل ساخته شده است . با این تفاوت که حسنی این بازی در ابتدای مسیر تغییر و تکامل قرار می گیرد و با استفاده از سیبهایی که مادرش در مسیر قرار داده است راه تعالی و خود سازی را می پیماید . این بازی دو جایزه را در نخستین جشنواره ملی رسانه های دیجیتال از آن خود کرده است .
13 – انرژی هسته ای : بازی رایانه ای انرژی هسته ای با عنوان عملیات ویژه یک بازی سه بعدی است که طی یک عملیات نظامی برای آزادی دانشمندان انرژی هسته ای ایران به تصویر کشیده شده است .
14 – عصر پهلوانان یا شاهنامه : این بازی نخستین بازی رایانه ای در جهان است که براساس آموزه ها و داستانهای اساطیری شاهنامه فردوسی ساخته شده است . بازی عصر پهلوانان که در سال 87 ساخته شده در جشنواره رسانه های دیجیتال نیز بعنوان بازی برگزیده انتخاب شده است .
15 – سرزمین گمشده : بازی رایانه ای سرزمین گمشده با برداشت از سریال شب های برره ساخته شده است و جریان آن از این قرار است که پدر و مادر « امید » شخصیت اصلی بازی موفق به کشف فرمول غنی سازی نخود می شوند .

تأثیر بازیهای رایانه ای بر شخصیت مخاطبین : 
الگوهای انجام بازیهای رایانه ای در کودک و انتخاب موضوع بازیها به ویژگی شخصیتی بستگی دارد . پس این احتمال مطرح می شود که واکنش های رفتاری بازیکنان پس از انجام این بازیها تا اندازه ای می تواند تحت تأثیر شخصیتهایشان قرار بگیرد تا کنون شواهد مختلفی نشان داده شده است متغیرهای شخصیتی بر پاسخهای بزرگسالان به بازیهای رایانه ای اثر می گذارد .
کودکانی که وقت و پول بیشتری مصرف بازیهای رایانه ای می کنند نیز با لذت بخشی و هیجان انگیز بودن فراوان این بازیها به طور کامل موافق اند و به طور کلی آنها را بسیار خوشایندتر از هم نشینی با انسانها می دانند . از سوی دیگر از آنجائیکه کلوپ های بازیهای رایانه ای محلی برای گردآمدن همسالان است . این بازیها فرصتهایی را برای مشاهده دیگران و آموختن چگونگی رفتارشان فراهم می کند . این موقعیتها تنها حاصل خودبازی نیست بلکه محیط اجتماعی اینگونه کلوپها هم عامل مهمی در پدیدآوردن چنین تأثیرهایی است .
بازیهای رایانه ای را می توان به شیوه های گوناگون و در چند بعد طبقه بندی کرد . ارائه یک طبقه بندی فراگیر و سودمند احتمالاً باید با تلاش برای شناسایی بعدها و ویژگی های اصلی و تمایز دهنده آغاز می شود . تمایز میان بازیها را می توان بر پایه هدف اصلی ، چگونگی انجام و کیفیت موضوعی آنها ایجاد کرد . در همین راستا مقوله هایی از بازیهای رایانه ای را که می تواند از همه جهات نقش آفرینی مثبت نماید عبارتند از : سرگرمیهای عمومی ( مشتمل بر بازیهایی که در آنها ماجرای اصلی داستان گونه ، یا به شکل یک بازی جنگ و ویرانگری است ) آموزشی شامل بازیهایی که در آنها محتوی اصلی مشتمل است بر یادگیری اطلاعاتی تازه یا یادگیری راه های تازه کاربر ( اطلاعات ) و ورزشی و غیرخشن ( شامل بازیهایی که در آنها محور فعالیت اصلی ورزشهایی عاری از مبارزه یا ویرانگری است .



عوامل موثر در جذب نوجوانان و جوانان به بازیهای رایانه ای : 
جاذبه درونی بازیهای رایانه ای برای بازیکنان از چند عامل سرچشمه می گیرد . برخی از این عامل ها در خود بازیها وجود دارد حال آنکه بقیه ، ویژگیهای افراد است که بازیها را انجام می دهند . نتایج پژوهش های اولیه نشان داده است که بازیهای رایانه ای می تواند واکنش های هیجانی گوناگونی را در بازیکن برانگیزد ، شاید واکنش های هیجانی ویژه ای بر نوع خاص محتوی و شیوه نمایش رخدادها در بازیهای رایانه ای وابسته باشد . گرچه به همین سان کسانی که مجموعه ویژگی های شخصیتی خاص داند ممکن است دارای زمینه لازم برای نشان دادن واکنش شدید به محتوی و شکل برخی از بازیها باشند . برخی بر این عقیده اند که بازیکنان از رایانه برای رهایی از موقعیت های تنش زای روانی بهره می برند . در این راستا کاربرد جنبه ای از علاقه آنان را به سرگرمیهایی نمایان می ساخت که ویژگی تحریک کنندگی ذهنی داشت . از سوی دیگر تعدادی اذعان می دارند که پرداختن به بازیهای رایانه ای پاسخی به کمبودهای زندگی است .
عامل دیگر که بر این بازیها اختصاص دارد و آنها را از تلویزیون متمایز می کند ویژگی تعاملی آنهاست که بازیکنان با استفاده از آن می توانند رویدادهای بازی را به مهار خود درآورند . به دلیل جاذبه متنوعی که برای این محصولات وجود دارد مجموعه ای گوناگون ، این بازیها را در بر می گرفت . بازیهای سبک کلوپی که در آنها تأکید بر هماهنگی چشم و دست است . بازیهای ایفای نقش که در تصویر و صدا را به مضمونی ماجراجویانه می افزاید و بازیهای شبیه سازی که بازیکنان در آنها به رشد و تکامل سیستمها از شهرها گرفته تا کهکشان ها نظارت دارند تا از این رهگذر شکل زندگی را تغییر دهند .
شواهد و اطلاعات گردآوری شده دال بر آنند که کلوپ ها و گیم نت ها ، حاوی عملکردهای منفی نیز هستند . مواردی مانند شرط بندی و قماربازی ها ، سیگار کشیدن ، رد و بدل شدن فحش و ناسزا بین کاربران ، دزدی پول ، رد و بدل شدن فیلمها و سی دی های نامناسب ، وجود مشروبات الکلی ، مواد مخدر و ... از جمله مسائلی هستند که در فضای کلوپها و گیم نتهای شهرهای مختلف ایران قابل مشاهده اند . ( قسمتی از مقاله دکتر علی بنی اسدی – با عنوان تأثیر بازیهای رایانه ای بر شخصیت کودکان و نوجوانان ) 
نقش والدین در استفاده صحیح فرزندان از بازیهای رایانه ای : 
واقعیت آن است که بازیهای رایانه ای به عنوان یکی از پدیده های جدید دانش بشری همچون دیگر ساخته های بشر دو لبه تیغ دارد . یک لبه آن استفاده صحیح و به کارگیری آنها در جهت رشد و تعالی است و لبه دیگر آن استفاده غلط و به کارگیری بازیهایی است که از جنبه های مختلف با روحیات فرد یا ارزشهای فرهنگی و خانوادگی او در تضاد است .
در حال حاضر یکی از مشکلاتی که اغلب خانواده ها با آن دست به گریبان هستند ، آشنایی نداشتن با جنبه های مثبت و منفی بازیهای رایانه ای است حال آنکه اگر شناخت کافی در این زمینه وجود داشته باشد خواهیم دید که بازیهای رایانه ای به همین اندازه که می تواند تأثیرات ماندگاری بر رشد و تکوین شخصیت افراد داشته باشد داشته باشد به همان اندازه نیز در صورت انتخاب نادرست بازی قادر است اثرات مخرب و نامطلوبی برجای بگذارد .
یکی از مسئولیتهای والدین در زمینه کنترل زمان بندی انجام بازیها ، تهیه بازیهای متناسب با سن فرزندان ، نظارت آشکار بر گیم نتها یا شبه گیم نتها می باشد . بی توجهی خانواده ها و عدم شناسایی والدین با محتوای بازیهای و همچنین سوءاستفاده برخی از عرضه کنندگان بازیها از نبود قوه نظارتی و استقبال بازی خورها از اینگونه بازیها، همه و همه دست به دست هم می دهند تا کودک و نوجوان و حتی جوان را به سمت و سوی ناهنجاری بکشانند .
هریک از افراد جامعه همزمان با شکل گیری روحیه و تیپ فکری با هنجارها و ناهنجاریها آشنا می شود نقش هریک از ارکان جامعه از جمله خانواده و مدرسه در رشد و تکامل تیپ فکری افراد غیرقابل انکار است ، از این رو غفلت از وظایف خود گناهی نابخشودنی است . روان شناسان در بحث شکل گیری شخصیت رفتاری و گفتاری افراد به نقش ابزارهایی چون تلویزیون ، کتاب و مطبوعات تأکید دارند و اکنون با شکل گیری دنیای پیچیده بازیهای رایانه ای هشدارها درباره آسیب پذیری شخصیت بچه ها و تأثیرگذاری آن بر جامعه شدت یافته است . ( روزنامه کیهان ، چهارشنبه 29 شهریور 1385 )



اثرات منفی بازیهای رایانه ای : 
رایانه و اینترنت مانند هر پدیده اجتماعی دیگر برخی پیامدهای روانی – اجتماعی را در پی دارد القاء خشونت و پرخاشگری ، القای برخی ارزشهای فرهنگی خاص و القائات سیاسی و عقیدتی و به همین ترتیب وابستگی رفتاری که به رایانه و اینترنت پدید می آید .
وابستگی رفتاری به اینترنت و رایانه صرف نظر از اینکه آن را یک بیماری ، آسیب روانی یا معضل اجتماعی بدانیم پدیده ای است مزمن ، فراگیر و عود کننده که به صدمات جدی جسمانی ، مالی و خانوادگی و اجتماعی و روانی همراه است . شخص وابسته به متعاقب وابستگی به آن دچار افت جدی در کارکردهای فردی و اجتماعی می گردد .
وابستگی تکنولوژی به عنوان وابستگی غیرشیمیایی که شامل تعامل انسان و دستگاه است تعریف کرد . این وابستگی ممکن است انفعالی مثل تماشای تلویزیون یا فعال ( اینترنت و بازیهای رایانه ای ) باشد .  ( گریفیتز 1998 )

وابستگی رفتاری به اینترنت و رایانه :
الگوی غیر انطباقی استفاده از اینترنت و رایانه که موجب تخریب و ناراحتی قابل ملاحظه از نظر بالینی می شود و با ویژگی های زیر تعیین می گردد .
الف ) هزینه روزافزون برای اینترنت و موضوعات مربوط به آن .
ب ) احساس هیجانهای ناخوشایند
ج ) قابلیت تحمل و عادت کردن به اثرات
د ) افکار و رفتاری مشکل زا ( امیدوار – صارمی 1381 )

اینترنت و رایانه فعالیتهای متنوع بسیاری دارد و این طور به نظر می رسد که بعضی از جنبه ها نسبت به جنبه های دیگر حالت وابستگی رفتاری بیشتری دارند . ( یانگ 1999 )
بازیهای رایانه ای و ویدئویی فرصتهایی را برای یادگیری مشاهده ای فراهم می آورد . افزون بر اینکه برخلاف حالت فعل پذیر تماشای تلویزیون بازیهای الکترونیکی ، جنبه فعال بودن را اضافه کرده اند که اثر پرداختن به بازیها را تشدید می کند . ( فانک و بوچمن 1996 )
بازیهای رایانه ای  به وسعت فراوان توأم با هیجان های شدید هستند و از سوی دیگر مولفه های هیجانی اکثر بازیهای رایانه ای ، هیجانهایی نظیر پرخاشگری ، خصومت و خشم است ( مهرابیان و ویکسن 1986 )

آسیبهای جسمانی : 
استفاده افراطی از بازیهای رایانه ای می تواند به بروز آسیبهای چشمی منجر شود . درواقع در زمان استفاده از بازیهای رایانه ای بی توجهی به اصول پزشکی و رعایت نکردن یکسری استانداردها می تواند آسیبهای گوناگون جسمانی در پی داشته باشد که عمده آنها عبارتند از : آسیبهای چشمی ، اسکلتی ، عوارض سیستم اعصاب مرکزی و واکنش های قلبی و عروقی ، تغییر در سوخت و ساز بدن ، چاقی ناشی از کم تحرکی ، آسیبهای پوستی ، خستگی مزمن و عوارض گوارشی 

آسیبهای روانی و تربیتی : 
از آنجا که در بسیاری از بازیهای رایانه ای نامناسب محور بازی خشونت آمیز است و فرد باید برای رسیدن به مراحل بعدی دائم با نیروی دشمن در جنگ باشد ، استمرار انجام این بازیها کودک را پرخاشگر و ستیزه جو بار می آورد .

انزوا طلبی :
سپری کردن ساعتهای متمادی برای بازی با رایانه سبب جدا شدن و انزوا افراد از محیط و وارد آمدن آسیب به روابط اجتماعی و خانوادگی فرد می شود و تبع آن مشکلات روانی و اجتماعی متعددی برای فرد ایجاد خواهد شد . 

ارائه اصول غیراخلاقی : 
ارائه شخصیت هایی با ویژگیهای ضداخلاقی و پوشش های نامناسب در کنار منزوی شدن نوجوانان می تواند سبب نهادینه شدن ارزشهای منفی اخلاقی شود . هویتهایی که در برخی از این بازیها از زن و مرد به نمایش گذاشته می شود خالی از عاطفه ، خشن و ستیزه جوست .



القائات سیاسی و فرهنگی : 
دنیای مجازی نزدیک به واقعیت که در این بازیها به تصویر کشیده می شود به قدری جذاب است که مخاطب تحت تأثیر تمام باورهایی قرار می گیرد که طراحان این بازی به او القا می کنند . از ابتدای شکل گیری بازیهای ویدئویی و رایانه ای القائات سیاسی و فرهنگی جزء جدائی ناپذیر در بسیاری از این بازیها بوده است . ( ویژه نامه روزنامه خراسان ، نوروز 88 )
از آنجائیکه در سال تحصیلی معمولاً کودکان به طور متوسط روزی 5 تا 6 ساعت وقت خود را به مدرسه و درس خواندن اختصاص می دهند این در حالی است که بعد از این مدت مغز باید استراحتی داشته باشد تا بتواند اطلاعات بعدی را دریافت کند اما کودکان گاهی در زمانی که وقت استراحت آنهاست در حال انجام این بازیها هستند . در این زمان مغز آمادگی لازم را برای فعالیتهای بعدی خود را از دست می دهد و خستگی جسم باقی می ماند و حجم عظیمی از اطلاعاتی که می تواند وارد مغز شود و کارایی داشته باشد حذف می شود . مغز نیز عادت می کند که به آن قسمت از اطلاعات کاری نداشته باشد و به جای صد در صد استفاده از اطلاعات در نهایت 30 تا 40 درصد بیشتر استفادهنمی کند و این مسأله ضرر بسیاری به حجم اطلاعاتی مغز کودک وارد می کند . ( روزنامه شهرآراء . سال اول . شماره 61 ) 

کاربردهای مثبت بازیهای رایانه ای : 
تاکنون پژوهش های مختلفی درخصوص اثرات بازیهای رایانه ای انجام شده است . نتایج این پژوهش ها گرچه عمدتاً به اثرات منفی بازیهای رایانه ای اشاره دارد ، لیکن برخی نتایج نیز حاکی از اثرات مثبت این بازیها بر روی کودکان و نوجوانان از جنبه های مختلف می باشد . در عین حال باید اذعان داشت که برخی از مطالعات انجام شده وجود آثارمنفی بازیهای رایانه ای را به صورت جدی زیر سوال برده و وجود اینگونه آثار را قابل تردید می دانند . کسانیکه به اثرات مثبت بازیهای رایانه ای معتقدند بیشتر بر اثرات آموزشی آن تأکید دارند . از این رویکرد رایانه ها به دلیل ویژگی های سمعی و بصری و نیز امکان تعامل میان بازیکن و بازی می تواند نقش مهمی در آموزش و انتقال مطالب ایفا نمایند .

اثرات آموزشی : 
با وجود اینکه بسیاری از خانواده ها تصور می کنند بازی با رایانه باعث می شود که زمان زیادی از اوقات کودکان بدان اختصاص یافته و در نتیجه منجر به افت تحصیلی آنها شود . لیکن برخی پژوهش های انجام شده به اثرات مثبت اینگونه بازیها بر روی میزان یادگیری کودکان و نوجوانان پرداخته اند و ضمن آن تأثیر بازیهای رایانه ای را بر روی افت تحصیلی رد کرده اند .
متخصصان دریافته اند که می توان از نرم افزارهای مختلف به عنوان عاملی جهت انجام کارهای گروهی ، راهنمای کلاسی و مشاوره ای برای معلمان به منظور تهیه برنامه درسی و چگونگی مدیریت کلاس استفاده کرد . بازیهای ویدئویی و رایانه ای ممکن است منافعی داشته باشند که در شیوه های دیگر آموزشی وجود نداشته باشد . مثلاً توان انتخاب راه حل ها در یک بازی خیالی به دانش آموزان این امکان را می دهد که در محیطی نسبتاً ایمن حل مسئله را تجربه کنند .

1 – آموزش درسها : 
نرم افزارهای مناسب و با کیفیت توانایی تحولی دانش آموزان را تقویت می کنند و این در حالی است که از روشهای جالب توجه ، طنزگونه ، دلچسب ، که کودکان از طریق آن بهتر یاد می گیرند استفاده می کنند .

2 – آموزشهای دانشگاهی و نظامی ( شبیه سازی ) :
به نظر می رسد بازیهای شبیه سازی یک شیوه پذیرفته شده جهانی برای آموزش باشد . بازیهای رایانه ای روشی را ارائه می کنند که در آن دانش آموزان وارد دنیاهای کوچک سه بعدی می شوند . در این دنیاها دانش آموزان در یک محدوده خاص مطالعه نمی کنند بلکه تبدیل به بخشی از سناریو می گردند . بدین ترتیب در آنها انگیزه و شوق به وجود می آید . تفاوت دنیاهای کوچک با شبیه سازی در آن است که در دنیاهای کوچک محدوده ساده ای به فرد ارائه می شود که می تواند شکل آن را تغییر داده و به تحقیق روی ایده های پیچیده بپردازد .



3 – ارائه خدمات مشاوره ای : 
از دیگر کاربردهای بازیهای رایانه ای استفاده از آنها برای خدمات مشاوره ای می باشد که بخش عمده این مشاوره در مدارس انجام می پذیرد . در مناطق مختلف مشاوران در حال مشاوره با آموزگاران هستند تا بتوانند از طریق فعالیتهای زنده رایانه ای و پست الکترونیکی بین جوانان در معرض خطر و شهروندان مسن تر ارتباط نسلی برقرار کنند .

4 – آشنایی با عملکرد برخی نهادها و سازمانها : 
در کنار سایر توان مندیهایی که بازیهای رایانه ای از آنها برخوردارند می توان به بازیهایی اشاره نمود که کودکان از طریق آنها می توانند با عملکرد برخی از نهادها و سازمانها آشنا شوند .

5 – افزایش خلاقیت : 
از دیگر اثرات مثبت بازیهای رایانه ای افزایش خلاقیت می باشد . به طور کلی ساختار برخی از بازیها به گونه ای است که کودکان ناگزیرند برای دستیابی به موفقیت از شیوه های مبتکرانه سود جویند و این امر باعث افزایش قوه خلاقیت آنها می گردد . کودک در حین بازی تلاش می نماید با بهره گیری از توانائی های فکری خود روشهایی را انتخاب نماید که او را سریعتر به راه حل نهایی هدایت نماید .
برخی شواهد نشان می دهد که مهارتهای مهمی می توانند از طریق بازیهای ویدئویی ایجاد تقویت و ساخته و پرداخته شوند . مثلاً بازی ویدئویی باعث می شود تا نمرات کودکان و نوجوانان در تصویرسازی فضایی افزایش می یابد .

6 – تقویت قوه ادراک : 
پیچیدگی های ذهنی باعث می شود کودک با بکارگیری توانایی های فکری خود بکوشد به رموز بازیها پی برد و تلاش نماید حرکات سایر رقبا را در طی بازی پیش بینی نموده و عکس العمل مناسبی برای مقابله با آن بیابد . این امر تنها زمانی امکان پذیر است که بازیکن از قدرت درک بالایی برخوردار باشد . برخی از بازیها به کودک امکان می دهند تا عقاید و تخیلات خود را بیان کرده و یا با این روشهای از پیش تعیین شده ، پاسخهایی خلاق به سوالات بدهد .

اثرات جسمانی : 
بازیهای رایانه ای دارای اثرات مثبت جسمانی نیز می باشند . این اثرات عبارتند از : 
1 – افزایش مهارتهای عضلانی : کودکان در هنگام انجام بازیهای رایانه ای ممکن است از موشواره ، جوی استیک و یا کیبورد استفاده کنند . استفاده از هر یک از این وسایل باعث افزایش مهارتهای عضلانی دست آنان برای انجام کارها می گردد . زیرا کودک به هنگام استفاده از این وسایل باید در مدت زمانی معین حرکات سریعی را انجام دهد و درغیر اینصورت امتیاز لازم را کسب نخواهد کرد .
2 – ایجاد هماهنگی بین چشمها و دستها : بهبود عملکرد ادراکی – حرکتی شامل : دریافت ، یکپارچه نمودن و سازمان دادن محرکهای حسی می باشد . که اجازه برنامه ریزی و اجرای حرکتهای هدفمند را به فرد می دهد ( ویلیام سون 1987 ) عملکرد ادراکی – حرکتی شامل عملکرد دامنه وسیعی از مهارتها شامل : مهارتهای حرکتی – چشمی ( برای مثال : ثبات دیداری . ردیابی دیداری ، جستجوی دیداری ) مهارتهای ادراک دیداری – مهارتهای دیداری – حرکتی و مهارتهای حرکتی ظریف را در بر می گیرید .



اثرات روانی : 
1 – تخلیه هیجانی : با وجود اینکه بسیاری از والدین و کارشناسان انجام بسیاری از بازیهای ویدئویی را بدلیل ایجاد هیجانهای کاذب و پیامدهای ناگوار این هیجانات منع می کنند لیکن رویکردهایی نیز اینگونه بازیها را مشابه فیلمهای تلویزیونی دانسته و معتقدند بازیکنان نیز مانند بینندگان تلویزیون و سینما کاملاً متوجه غیر واقعی بودن این فیلمها می باشند . آنان معتقدند اگر روزنامه ها مربوط به رایانه را بخوانند احتمالاً به این خط تکراری بر می خورید که من بازیهای ویدئویی خشونت آمیز بازی می کنم ولی بعد از آن دلم نمی خواهد کسی را بکشم . این امر بدان علت است که همه می دانند قتل از لحاظ اخلاقی توبیخ می شود . اما از لحاظ استراتژیکی برای دفاع شخصی و یا برای کشتن یک دشمن بزرگتر قابل توجیه است .
2 – ایجاد اعتماد به نفس : نتایج برخی پژوهشها نشان داده است نوجوانانی که در سایر زمینه ها نسبت به وجود لیاقت و شایستگی در خود دچار تردید هستند از طریق بازی مستمر و پیشرفتی که در طول زمان بدست می آورد از این حس رهایی می یابند .
3 – افزایش برون گرایی : تعاملات مدام با شخصیتهای مختلف در بازیها باعث افزایش ارتباطات و برون گرایی کودکان می گردند . زیرا آنان به نوعی این ارتباط را از دنیای مجازی به دنیای واقعی می کشانند .

اثرات درمانی : 
1 – ترمیم عضلات تنفسی : در برخی از بازیهای ویدئویی بازیکن با استفاده از دم و بازدم خویش باید بازی را انجام دهد .این امر می تواند ماهیچه های عضلانی سیستم تنفسی او را تقویت نماید  .
2 – کاهش درد و اضطراب کودکان بیمار : برخی از پزشکان از بازیهای رایانه ای به عنوان یک شیوه درمانی نوین استفاده می کنند این بازی می تواند در کاهش تبعات درد شیمی درمانی در کودکان مبتلابه سرطان موثر باشد زیرا بسیاری از کودکان از طریق شیمی درمانی تحت معالجه قرار می گیرد که یکی از عوارض شیمی درمانی تهوع شدید است . بررسی ها نشان داده است میزان تهوع کودکانی که از پس از شیمی درمانی به بازی رایانه ای می پردازد بسیار کمتر از کودکانی است که بازی می کنند .
3 – کاهش اختلالات مغزی و فزون کنشی : نتایج برخی پژوهش ها نشان می دهد که بازیهای ویدئویی باعث تحریک مغز می شوند بنابراین افرادی که در مغزشان آسیبی وجود دارد می توانند از بازیهای ویدئویی برای افزایش تحریک ناحیه آسیب دیده استفاده کنند .
4 – کاهش اختلالات تکلمی : پژوهشگران برای آموزش سرعت گفتار ، نرم افزاری تهیه و ارائه کرده اند که اولا برای تمامی گروه های سنی که قادر به خواندن نیستند جذابیت دارد . ثانیاً بازیگران با پسخوراند شنوایی و بینایی که در جریان بازی بدان ها ارائه می گردد می توانند سرعت گفتارشان را متعادل کرده .
5 – کاهش اختلالات حواس : در یک آزمایش برای درمان کودکانی که دچار اختلال حواس بودند از تی وی گیم که یکی از وسایل انجام بازیهای ویدئویی است استفاده کردند که بسیار موثر بوده است و به کودکان تمرکز قابل توجهی داده است . همچنین نتایج آن با شیوه درمان دارویی بسیارمتفاوت بوده است . یعنی بدون عوارض جانبی در طول زمان 6 ماه پژوهشگران توانستند کودکی را که بسیار بی توجهی داشت و بی قرار بوده ، آرام بنشانند و ساعتها او را در آرامش نگهدارند و مهمتر اینکه او را برای دریافت آموزش عادت دهند .

اثرات اجتماعی : 
رایانه و فناوری وابسته از جمله بازیها می توانند تعاملات اجتماعی را در خانه تسهیل نمایند از آنجا که استفاده از رایانه در براخی از آموزشها نیاز به فرصتهایی بای مداخله و نفوذدیگران فراهم می کند باعث می شود که تعاملات اجتماعی در این مداخلات اتفاق افتد . جنبه دیگر اینکه رایانه ممکن است تعاملات اجتماعی با افراد بیرون از خانه ، از طریق پست الکترونیکی و اینترنت افزایش دهد .

افزایش روابط اجتماعی : 

اگرچه انجام بازیهای رایانه ای به عنوان فعالیت تفریحی به تنهایی توصیف شده است و تحقیقات روی اثرات بازی ویدئویی روی تصویر قالبی شده فعالیت ها به تنهایی متمرکز شده است اما واقعیت این است که انجام بازیهای ویدئویی تعاملات اجتماعی را نیز برمی گیرد که نادیده گرفته شده است . ( دیده بان جوان بهمن 87 )



نتیجه گیری:
از آنجایی که بازی های رایانه ای به پر مصرف ترین و مهم ترین ابزار سرگرمی در جهان تبدیل شده است کودکان و نوجوانان بی شماری در جهان ،روزانه زمان قابل توجهی را برای بازی کردن مصرف میکنندوکشور ما نیز از این موضوع مستثنی نمی باشد وهمان گونه که بازیهای رایانه ای باعث رشد خلاقیت و مهارت های عملی در کاربران می شوداثرات مخربی نیز به همراه دارد بنابر این ضروری است با نگاهی دقیق و تیز بینانه به موضوع بنگریم که از جمله میتوان به نظارت مستمر بر مدیریت گیم نت هاو کلوپ ها در جهت جلو گیری از رشد بی رویه و نا متناسب آنها ،برنامه ریزی دقیق ومنظم برای پر کردن اوقات فراغت که یکی از مهمترین وظایف سازمان های فرهنگی است و مدیران این سازمان ها وظیفه مهمی را در جهت دهی برنامه هاو برنامه ریزی برای تدوین برنامه فراغتی دارای جذابیت برای نوجوانان بر عهده دارند.
تدوین برنامه های بومی و متناسب با ارزش های اسلامی –ایرانی  گام مهمی در عدم استقبال نوجوانان ،جوانان از برنامه های نا متناسب می باشد.دقت و توجه والدین در مورد انتخاب بازی های رایا نه ای ،متناسب با سن فرزندان و نحوه کنترل و مراقبت غیر مستقیم فرزندان  در خصوص رفت و آمد در بیرون از خانه باید مد نظر قرار گیرد.


منابع و ماخذ:
1-امیدوار،احمد –صارمی ،علی اکبر 1381،اعتیاد به اینترنت،اتشارات تمرین ،مشهد.
2-پژوهش دکتر علی بنی اسدی  با عنوان (تا ثیر بازی های رایا نه ای بر شخصیت کودکان و نوجوانان).
3-ویژه نامه دیده بان جوان (ویژه بازی های رایا نه ای )بهمن 87موسسه خدمات مشاوره ای جوانان و پژوهش های اجتماعی آستان قدس.
4-مصاحبه با آقای دکتر بهروز مینایی رییس بنیاد ملی بازی های رایانه ای.
5-روزنامه کیهان ،چهارشنبه 29شهریور 85
6-روزنامه شهرارا شماره 61
7-سایت جامع مدیریت (مدیر یار)

modiryar . com
www.farsnews.com8
9.buchman.d.funk.1996 childrenes tim commit ment and geme preference.
10.Griffiths M.D.Hunt.N1998 Depende nce  on computer games by adolescents
11.Young 1999 internet addion sym ptoms evalua tion and treatment inlvande creek jakson.

 

 

 

گردآورندگان:
مرتضی اسکافی
(رئیس هیات مدیره اتحادیه محصولات فرهنگی)
(رئیس هیات مدیره شرکت دهکده سرگرمی های پارسه)
مهین کوشک آباد
(کارشناس مطالعات خانواده)


 

 

 

ارسال نظر

رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران الزامی است.


کد امنیتی
کد جدید